U bevindt zich hier: / duurzame landbouw /

Water vasthouden

/0 Reacties/in , , /door

Bericht van Waterschap De Dommel

Het klimaat verandert en het weer wordt extremer. Dat raakt ons allemaal, van inwoners tot boeren en van bedrijven tot overheden. Waterschap De Dommel ziet haar gebied veranderen en de impact is groot.

Iedere druppel telt
We zien hoosbuien, toenemende droogte, verdroging en hittestress, ondergelopen straten en kelders. Boeren hebben inkomstenderving door nat- en droogteschade aan gewassen. De afgelopen jaren werden we hard geconfronteerd met de gevolgen van de veranderingen van het weer. Water- en klimaatverandering kennen geen grenzen. Dat maakt dat we met z’n allen verantwoordelijk zijn voor wateroverlast en de aanpak van droogte. Actie is nu nodig om de omgeving voor iedereen leefbaar te houden. Het waterschap werkt hard aan verbetering van het watersysteem, bijvoorbeeld door beken meer ruimte te geven of door buffercapaciteit te vergroten.
Maar wij kunnen het niet alleen. Samen moeten we onze schouders onder de uitdagingen van het veranderende klimaat zetten! Zo kunnen we ervoor zorgen dat we beter voorbereid zijn op de extremen in het weer. Iedere druppel telt! Ook voor een verminderde beregeningsbehoefte en betere gewasopbrengst! Neemt u ook maatregelen om het grondwater aan te vullen? Dan zijn we allemaal minder kwetsbaar in droge periodes!

Wat kunt u doen op uw land?
Maatregelen die helpen bij het water langer vasthouden zijn bijvoorbeeld:

  • Drempels maken tussen (aardappel) ruggen
  • Het aanleggen van landbouwbuffers, greppels en dijkjes
  • Verbeteren van de bodemconditie door te kiezen voor diepwortelende gewassen of door aanvoer van organische stof in de vorm van compost, Bokashi, maaisel of het achterlaten van gewasresten
  • Planning van werkzaamheden afhankelijk van bodemconditie, overweeg strokenteelt, vaste rijpaden en niet-kerende-grondbewerking
  • Stremmen van oppervlakkige afstroming door de aanleg van gronddammen
  • Verondiepen van greppels en kleine slootjes en het plaatsen van stuwtjes in overleg met het waterschap

En als u zelf ideeën hebt
Ziet u kansen of oplossingen om in uw omgeving het water beter vast te houden? Mogelijk is er subsidie op die maatregel die bij u past of kunt u advies krijgen via projecten als ‘Wel Goed Water Geven’ (zie www.zlto.nl/welgoedwatergeven ) en BodemUp (https://www.zlto.nl/bodemup). Kijk op de website van uw waterschap. In het geval van Waterschap De Dommel zie: www.dommel.nl/water-vasthouden-sloten of stuur ons dan een e-mail (elkedruppeltelt@dommel.nl ) met uw naam en telefoonnummer en vermeld ‘Zelf water vasthouden’. Dan nemen we contact met u op om de wensen en mogelijkheden te bespreken, want we vertellen u hier graag meer over.
Waterschap De Dommel heeft o.a. een subsidie op LOP-stuwtjes (kosten max 500 euro per stuw) en op klimaatbuffers zie www.dommel.nl/subsidie-klimaatbuffer en in het ANLb is een beheerpakket bodemverbetering opgenomen, zie hiervoor:
http://anbbrabant.nl/wp-content/uploads/2019/03/20181212-Pakket-bodemverbetering-definitief.pdf

Water vasthouden, maar hoe dan?
Er valt nog altijd voldoende regen in Nederland, maar het valt met een andere regelmaat. Piekbuien en perioden met hitte en droogte wisselen elkaar af. Dat vraagt om een andere omgang met het water dat uit de hemel valt. Een appeltje voor de dorst?
Het is de kunst om water vast te houden. Er is veel mogelijk. Hieronder een greep uit andere bestaande regelingen vanuit verschillende hoeken:

      

Akkerranden, goede resultaten met inzaaien in het najaar

/0 Reacties/in , , /door

De meeste akkerranden zijn afgelopen maanden, april en mei, gezaaid. Deze maanden vallen echter midden in het broedseizoen. Akkervogels zoals patrijs gaan broeden. Ook zoogdieren zoals hazen krijgen hun jongen. Juist voor die dieren zou je de dichte dekking van een volle akkerrand willen hebben.

Winterranden
Daarom is Jorrit Jonkers uit Middelbeers gaan experimenteren met een mengsel dat in het najaar gezaaid kan worden. Het mengsel bestaat uit diverse wintergranen, koolzaad, winterveldbonen en erwten, klavers, wikken, stoppelknollen. De rand van 9 meter breed en ruim 120 meter lang is in de tweede helft van oktober gezaaid. Vanaf begin mei stond er in korte tijd een vol gewas. Voor insecten was er volop bloei van de diverse bloeiende soorten. Er is spontaan facelia in gekomen. Deze zou niet winterhard zijn maar heeft tussen het andere gewas voldoende beschutting in de winter gevonden. Facelia toevoegen is dus ook een optie.

Voedsel en dekking wanneer het nodig is
Omdat Jorrit deze rand teelt op een pacht perceel van Landcoöperatie Dal van de Kleine Beerze, zit hij niet vast aan vaste zaai data. Voor sommige pakketten is het verplicht in een bepaalde periode te zaaien. We gaan als ANV Kempenland kijken of deze vaste data wellicht wat flexibeler zouden mogen worden om winterranden meer mogelijk te maken. Dit verzoek is via CMB ingediend voor het nieuwe ANLb.

 

Kleine Kringloop Gorp en Roovert

/0 Reacties/in , , /door

Oproep voor deelnemers aan de ontwikkeling van biomassapleinen

Ingezonden artikel van Piet Rombouts

Vanuit het project ‘Attentiegebieden Natte Natuurparels’, ter bestrijding van droogte in natuurgebieden, is in en rond Landgoed Gorp en Roovert een gebiedsproces opgestart met het doel een groter watervasthoudend vermogen van de bodem te krijgen in dit gebied. Het initiatief kan bogen op een brede samenwerking tussen boeren, landgoed, waterschap en ZLTO. Wie doet er mee?

Lokale reststromen voor bodemverbetering
Om het proces te laten slagen is het nodig om de organische reststromen zo lokaal mogelijk te verzamelen en verwerken. Vanuit de wens om het organische stofgehalte van de gronden te verhogen met de inzet van lokale grondstoffen, ontstond het idee om te komen tot kleinschalige biomassapleinen, op buurtschapsniveau. Het gaat om organische reststromen, zoals maaisel uit natuur en sloten, die worden bewerkt tot bodemverbeteraar. Door de voorbewerkte organische stof op de akker te verwerken wordt het watervasthoudend vermogen en het infiltratievermogen van de bodem vergroot. Dit is goed voor de landbouw en voor de natuur.

Biomassapleinen
Centrale voorwaarde voor deze plannen is de ontwikkeling van goed functionerende biomassapleinen. Op deze ‘hubs’ kunnen materialen verzameld en bewerkt worden om tot de juiste bodemverbeteraar te komen. Er moet capaciteit zijn voor opslag tot het juiste moment van aanwending. Ruw, onbewerkt materiaal kan natuurlijk ook gebruikt worden als strooisel in de stal.

Pilot “Kleine Kringloop Gorp en Roovert”
Waterschap De Dommel, gemeenten Goirle en Hilvarenbeek, Brabants Landschap, Landgoed Gorp en Roovert en (een collectief van) grondeigenaren zijn hiervoor een samenwerking aangegaan. Het project “Kleine Kringloop Gorp en Roovert” is geaccepteerd als officiële pilot in het kader van de alliantie “Circulair Terreinbeheer” (CT). CT is een initiatief van diverse overheden om tot duidelijke wettelijke kaders te komen rondom kleine kringlopen. Daarom is het belangrijk om nu, met de aangehaakte partners, concrete afspraken te gaan maken in het gebied. Waterschap De Dommel heeft, als trekker van het project, een externe projectleider ingehuurd om de eerste stappen te zetten met het project. Philippe van der Grinten, van Provinos, kreeg de opdracht.

 

Cirkel van 5 km. rond het landgoed
Doel van dit project is het stimuleren, ondersteunen en faciliteren van de kleine kringloop voor het benutten van organische reststromen in de omgeving van Landgoed Gorp en Roovert. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten op lopende samenwerkingen en aangestuurd op lokale en regionale organisatie. Begrenzing van het project is het landgoed Gorp en Roovert tot maximaal 5 km daarbuiten.

Voorbewerking tot Bokashi
Brabants Landschap (BL) rijdt nu snoeiafval en maaisel uit over eigen akkers en op akkers van lokale boeren, zonder echte voorbewerking; hooguit eenmaal omzetten. Waterschap De Dommel bemerkte bij een soortgelijke toepassing ongewenste ontwikkelingen op, in de vorm van percolaatvocht en onkruiddruk. Om dat te voorkomen stimuleert het Waterschap nu voorbewerking tot Bokashi (fermenteren van maaisel). Het Bokashi-proces zorgt ervoor dat het maaisel voorverteerd wordt, waardoor het beter opneembaar is voor bodemleven. We weten allemaal hoe belangrijk dat is voor bodemkwaliteit en het waterbeheer. Hierover kunt u meer lezen op de site van Provinos
https://www.provinos.nl/bodem-bokashi/wat-is-bokashi. Als er vanuit de omgeving vraag is naar compost kan er ook aan compost gewerkt worden.

Dertig boeren!
De deelnemende partijen zijn zeer geïnteresseerd in samenwerking met boeren om het watervasthoudend vermogen van de gronden rondom de Waterparel Gorp en Roovert te verhogen. Tijdens voorbereiding van dit uitvoeringsprogramma, in twee workshops, hebben alle betrokken partijen, inclusief boeren, zich uitgesproken over ambities, urgentie en mijlpalen.
De urgentie wordt gevoeld; het waterbeheer wordt steeds moeilijker, de bodemkwaliteit staat onder druk, grond- en oppervlaktewaterkwaliteit moet worden verbeterd en kringlopen gesloten. Daarom is het doel om ongeveer 30 boeren in Goirle en Hilvarenbeek te benaderen om mee te doen.

Wet en regelgeving
De ambitie is hoog. Tegelijk wil men meer duidelijkheid verkrijgen rondom wet- en regelgeving, maar ook praktijkpilots uitvoeren, biodiversiteit vergroten en vochthuishouding en nutriëntenhuishouding verbeteren.

Drie fasen
Het project is in drie fasen opgedeeld. Fase 1 is een verkenning om tot een concrete aanpak te komen voor de Kleine Kringloop Gorp en Roovert en wordt er een start gemaakt om op één locatie maaisel te verzamelen en te bewerken. In Fase 2 wordt dit verder uitgebreid. In fase 3 wordt gekeken hoe dit project overgedragen kan gaan worden naar een collectief van gebruikers van de Kleine Kringloop Gorp en Roovert.
Meer info:
Maarten van Schijndel, adviseur watersysteem bij Waterschap De Dommel. MvSchijndel@dommel.nl of 0642369921.

Meer info: info@anvkempenland.nl

Lokaal biomassa verzamelen rondom Landgoed Gorp en Roovert

Kruidenrijk gras voor het voerhek (foto: Yvonne van Spreuwel-Meijer)

Brabantse Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij biedt kansen

/0 Reacties/in , /door

Goed nieuws voor Brabantse melkveehouders met rundvee. Vanuit ‘Brabants Bodem’, een project van ‘Van Gogh Nationaal Park i.o.’ (VGNP) is een Brabantse versie ontwikkeld van de landelijke Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij. Vijfenvijftig Brabantse Melkveehouders hebben hieraan meegewerkt.

Duurzaamheid beloond
De regeling beloont melkveehouders op basis van 13 handzame duurzaamheidsindicatoren. Het project loopt voor een periode van drie jaren. Deze drie jaren worden benut om de regeling aan de markt over te dragen, zodat de beloning zelf ook duurzaam wordt.

Uitvoering
Werving van deelnemers en uitvoering van de regeling is in handen van de Brabantse Collectieven West- en Midden-Brabant.

Meer info en aanmelden:
Inschrijven kan tot 26 februari. Er zijn 145 plaatsen, deelname gebeurt op grond van selectiecriteria, zie website Collectieven Brabant. Melkveehouders binnen het Van Gogh Nationaal Park i.o. hebben voorrang.

Meer weten: klik hier

Direct aanmelden: klik hier

Bodempakketten: nu inschrijven!

/0 Reacties/in , , /door

 

Organische stof in je percelen verbetert de vochtopname, het vochtleverend vermogen, de bodemvruchtbaarheid, de vitaliteit van het bodemleven, de samenhang tegen erosie…organische stof is overal goed voor en bodemkwaliteit is je basis!

In het werkgebied van Waterschap de Dommel is per 1 januari volgend jaar een nieuw ‘Bodempakket’ beschikbaar om het organische stofgehalte te bevorderen, door het opbrengen van plantenresten. U krijgt met dit pakket een vergoeding in de kosten voor het aanmaken en het uitrijden van organische stof. Het pakket is beschikbaar voor alle percelen met een Organische Stofgahlte onder de 3 %. U gaat een overeenkomst aan voor 2 jaren.

klik hier voor pakket Bodemverbetering C met gewasresten

Begin juni wordt er in het gebied van Waterschap de Dommel geinventariseerd hoeveel budget er gereserveerd moet worden om de nieuwe Bodempakketten te kunnen aanbieden. ANV Kempenland zet zich in om deze Bodempakketten aan te bevelen. Als u interesse hebt, wees er dan snel bij, want 14 juni sluit de aanmelding.

Meld u aan voor 14 juni: bodempilots.cmb@gmail.com

 Wilt u meer weten over Bokashi-fermentering:

klik hier voor een filmje over Bokashi-fermentering

 

 

Kansen met NatuurInclusieve Landbouw

/0 Reacties/in , , /door

Bent u op zoek naar een meer duurzame, grondgebonden opzet voor uw bedrijf?

Dan kan de Provincie u van dienst zijn met de NIL-regeling voor  ‘Omschakeling naar natuurinclusieve landbouw’

Veehouders of een samenwerkingsverband van agrarische bedrijven waarvan er minimaal één veehouder is, kunnen subsidie ontvangen voor het (laten) opstellen van een businessplan waarmee de omschakeling van een reguliere naar een natuurinclusieve bedrijfsvoering wordt gerealiseerd.

Collectief Midden Brabant en ZLTO ondersteunen deze regeling.

klik hier voor informatie over NIL

 

 

‘…Natuur is het fundament onder ons bedrijf…’

/1 Reactie/in , /door

Hillekens Hoeve gastheer voor bedrijfsbezoek NatuurInclusieve landbouw  ‘Netwerk Goedboeren’

Donderdag 22 maart opende het ‘Netwerk Goed Boeren’ een cyclus van vijf bedrijfsbezoeken voor geinteresseerden, om te laten zien hoe natuurbeheer en korte ketens onderdeel kunnen zijn van de bedrijfsvoering. Een flinke groep boeren en betrokkenen maakte graag gebruik van de uitnodiging, op deze zonnige voorjaarsdag.  Jack en Annelies Verhulst verwelkomden de gasten met koffie en koeken en toen iedereen een plaatsje gevonden had vertelde Jack over de zoektocht die vooraf is gegaan aan de vestiging van hun mooie nieuwe bedrijf aan de Vlaanderbos te Etten Leur. Zoals zo vaak zorgde artikel 19 voor oponthoud.

ruimte voor 2 ha natuur in de inrichtingsplannen

Jack en Annelies waren al voor de bedrijfsverplaatsing in 2006, overtuigd dat zij hun bedrijf anders wilden inrichten, maar op de oude locatie hadden zij niet voldoende ontwikkelruimte om naar een levensvatbaar biologisch melkveebedrijf om te schakelen. Voor een extensievere bedrijfsvoering is immers meer grond nodig. Toen de plannen vorm begonnen te krijgen kregen Jack en Annelies een locatie in het oog waar zij hun droom tot werkelijkheid konden brengen.

De integratie van natuurbeheer in het bedrijf opende mogelijkheden. ‘Natuurbeheer is het fundament onder ons bedrijf ‘, vertelt Jack. Hij is dan ook trots op de kerkuil die zijn intrek in de schuur heeft genomen. ‘De kerkuil is de kroon op ons biotoop’, weet hij, ‘want voordat deze deze predator zich vestigt moet de voedselketen van kruiden tot insecten en veldmuizen in orde zijn’.

een natuurvriendelijke oever met knotwilgen

Jack blijkt een verdienstelijk ontwerper, want zijn inrichtingsschetsen voor het nieuwe biologische melkveebedrijf werden bijna een op een overgenomen door de deskundigen. De bebouwing ligt op het hooogste deel en de kruidenruike graslanden liggen grotendeels op de klei. Het kruidenrijk grasland ontwikkelt zich goed en is in de droge zomer van 2018 groen gebleven. Dat heeft te maken met de diepere doorworteling van verschillende grassoorten en kruiden. Aan de bebouwing is een perceel ingericht met lange rijen walnotenbomen en hoogstamfruitbomen van oudhollandse rassen. Deze krijgen bescherming van palen en gaas, zodat de koeien ze niet beschadigen. In de zomerdag kunnen de koeien profiteren van de schaduw onder de bomen, terwijl de diepe doorworteling de bodem en de waterhuishouding verbetert. Op termijn hoopt de familie op een rijke walnotenoogst.

natuurbeheer vraagt andere vaardigheden

Het gezelschap werd meegenomen langs een struweelbosje, waar door kenners in het gezelschap al meteen vogels gespot werden. Een jonge houtsingel wordt geflankeerd door een graankruidenrand. Ook half maart zagen we daar al insecten en een bruine kikker. Jack vertelt dat in de houtsingels soorten zitten die hem helpen met de bedrijfsvoering, denk aan de bijen die de fruitbomen bestuiven. Verderop liepen we langs een natuuroever met knoestige knotwilgen. Elders liggen een drietal poelen, diverse heggen en een lint van 50 eikenbomen.  Natuurlijk brengen al deze landschapselementen een vracht werk met zich mee, maar gelukkig krijgt Jack hulp van de natuurwerkgroep, waarvoor hij graag het uitkomende hout en een schenking aan de fooienpot beschikbaar stelt. Samenwerking verbreedt het draagvlak, daar is Jack blij mee. Intussen is er een schat aan kennis en ervaring in het natuurbeheer opgedaan.

langs de houtsingel ligt een graankruidenrand

Alles tezamen beheert Jack 2 ha. natuur. Omwonenden en recreanten kijken met belangstelling naar zijn bedrijf. Vanaf het fietspad genieten passanten van de bloemenranden. Jack voelt waardering voor zijn werk en noemt het een verademing dat hij als boer niet langer gedoogd, maar nu zelfs gewenst is.

De excursie werd besloten met een beker verse chocolademelk en een slotbespreking van Jack. Het hele gezelschap was het erover eens dat het bedrijf van Jack en Annelies een verrijking voor de omgeving is. Zo kan het ook.

Op 23 mei is er weer een Bedrijfsbezoek, dan is het thema kruidenrijk grasland en korte ketens, op de Dobbelhoeve te Udenhout.

Interesse? Mail info@goedboeren.nl

 

 

 

Coaches voor Natuurinclusieve bedrijfsplannen Collectief Midden Brabant

/0 Reacties/in /door

De roep om duurzamere bedrijfsprocessen klinkt steeds luider. Ook de landbouw bezint zich op haar bedrijfsvoering. ANV Kempenland wil boeren stimuleren om natuurbeheer in de bedrijfsvoering op te nemen en kansen te scheppen om dit als rendabeld bedrijfsonderdeel in te kunnen zetten.

Ondernemers vragen zich af wat hun koers moet zijn en welk model hen zal passen. Er zijn immers vele mogelijkheden, maar het wordt er vooralsnog niet duidelijker op.

Collectief Midden Brabant komt nu met een plan voor ondersteuning van ondernemers die de stap willen wagen naar Natuurinclusieve Landbouw. Zij zet daartoe coaches in die u kunnen helpen met de omschakeling naar Natuur-Inclusief. Als u interesse hebt, dan is de tijd nu rijp om actie te ondernemen.

Meld u bij:

* Henk Antonissen (coordinator): 06-47003834  of antonissenadvies@gmail.com

* Toon Jansen: 06-23373923  of  toonj@xs4all.nl

* Frans Verouden : 06-26906981 of  info@personore.com 

Hieronder treft u meer informatie om u te orienteren:

Beleid Natuurinclusieve landbouw

Infographic Natuurinclusieve Landbouw-1

onderzoeken WUR

Nieuwe Oogst_okt 2018

Naar Natuurinclusieve veehouderij in Brabant

Composteren met Bokashi in Oostelbeers (filmpje)

/0 Reacties/in /door

Maaisel uit natuurgebied ‘de Grijze Steen’ wordt ingekuild bij de familie Borsten in oostelbeers met het Bokashi-systeem, om het gras nog tot waarde te brengen.

Laag voor laag wordt het gras opgetast en vastgereden met de shovel en vervolgens ingestrooid met schelpenkalk. In dit geval gaat het om 120 ton maaisel met 1200 kg kalk. Daarbij wordt nog 120 liter effectief micro-organismen-mengsel toegevoegd om de verteerbaarheid te bevorderen. Ook een goede vochtbalans is van belang; in dit geval moest 9 kuub water toegevoegd worden voordat de massa klaar was om in te kuilen.

De kuil wordt tenslotte luchtdicht afgesloten.

Nu moet de kuil 10 weken zuurstofarm fermenteren. Daarna kan de kuil uitgereden worden over het land om het organische stofgehalte te verhogen. Dat is van belang voor de vruchtbaarheid van de bodem en om meer CO2 vast te kunnen houden.

klik hier voor het filmpje

 

© ANV Kempenland | Website gemaakt door Qombine