Basiskwaliteit Natuur (BKN)

/0 Reacties/in , , , , , , , /door

Basiskwaliteit Natuur (BKN)

Al eens gehoord van BKN? Grote kans dat dat binnen niet al te lange tijd gaat gebeuren.

Het idee is dat gewone soorten op het platteland en in het stedelijk gebied kunnen overleven als de basiscondities op orde zijn. De merel zeg maar, en de mus. Geen hoogdravende doelsoorten met ingewikkelde eisen, maar per landschapstype een minimumcriterium. Wat is er? Wat zou er kunnen zijn, hoe kan het aangeheeld worden?

Aansluiten bij wat er is

Daaruit wordt een inrichtingsstrategie ontwikkeld die als advies dient bij ruimtelijke ontwikkelingen. Kerngedachte: Als de basiskwaliteit op orde is, dan volgen de soorten die er thuishoren vanzelf: alles wat wortelt, groeit, graaft, kruipt en vliegt. Veel ontwikkelingen dragen al bij, de Groenblauwe dooradering (GBDA) bijvoorbeeld.

Alliantie BKN

Rond Goirle, Oisterwijk, Hilvarenbeek en Tilburg loopt al enige tijd een pilot. Onlangs is samenwerking in de alliantie BKN bekrachtigd en ondertekend door 16 partijen, waaronder ANV Kempenland. Onze inbreng richt zich op de verbinding met de ondernemers in het gebied.

Erkenning en beloning

Zo geven we onze inbreng aan de voorkant. In de Alliantie moeten grondeigenaren nog beter vertegenwoordigd: het is werk in wording. Tegenover een dienst voor de natuur moet voor de ondernemer erkenning en beloning staan, zo schrijft de Alliantie.

Kracht in de bottom-up aanpak

Op termijn gaan alle Nederlandse gemeenten werken aan Basiskwaliteit Natuur: landelijke en

Europese regelgeving vragen om dekkende resultaten. Brabant is er in deze gemeenten

vroeg bij en heeft daardoor tijd en ruimte om een eigen aanpak te ontwikkelen, uitgaand

van een ‘Goed Gesprek’ dat start bij de verhalen in het gebied en de kijk en de belangen van

wie er wonen en werken.

PatrijsParadijs Hilvarenbeek, tien jaar monitoren

/0 Reacties/in , , , , /door

Over PatrijsParadijs Hilvarenbeek schreven we al vaker. De monitoringsgegevens van tien jaar op rij stemmen ons nog niet zo blij, maar ook een aantoonbaar minder gunstige trend kan bijdragen aan maatregelen voor de toekomst.

Het project is opgezet als gebiedsgericht StiLa-project in een gebied van 800ha ten westen van Hilvarenbeek. Daar voelden patrijzen zich tot voor kort goed thuis en er was in 2026, ten tijde van de start nog een restpopulatie aanwezig.

Graadmeter voor natuur op het boerenland

De patrijs is een honkvaste boerenlandvogel, die niet alleen broedt in ons agrarisch gebied, maar er ook de winter doorbrengt. De biotoop moet dus jaarrond aan de bescheiden minimumeisen voor deze akkervogels voldoen. Voedsel, beschutting en nestgelegenheid. Weten we de omstandigheden te verbeteren, dan kan de populatie snel toenemen vanwege de grote nesten (tot 17 eieren) en in het kielzog profiteren andere soorten mee: haas, geelgors, gekraagde roodstaart, ringmus….

Trend

Wat waren we blij met de nieuwe landschapselementen die onze leden realiseerden. Er kwamen heggen, wintervoedselveldjes, kruidenrijke graslanden, ook oevers van De Roodloop werden voor de patrijs aangepast. De jaren 2016 t/m 2021 schoven we van 5 territoriale haantjes naar 13! Dan denk je al snel dat herstel gaat volgen, maar er zijn meer invloeden.

Ommekeer

Monitoren is manoeuvreren tussen hoop en tegenslag. Alleen met langjarige gegevens onder gelijke omstandigheden, kun je valide uitspraken doen. Waarom duikelden de waarnemingen vanaf 2021 in de vrije val? Die natte winter, dat koude voorjaar, die plotselinge late vorst? Loslopende katten en honden, kraaien? Of is het de voortschrijdende bebouwing waardoor onze waarnemingsroutes danig ingekort zijn? Daar moeten we het ook eens over hebben.

Resultaten in beeld

In onderstaande grafieken zien we de trend van ons PatrijsParadijs naast die in het voorbeeldgebied Oude Doorn. (Bron: InterRegproject Partridge)

 

PatrijsParadijs 2017 – 2026:

 

 

 

Onder: Oude Doorn, nabij maatregelen, buiten maatregelen, referentiegebied zonder maatregelen:                 

Ook in Oude Doorn zien we de patrijs (oranje band) niet echt floreren. We zien wel dat andere akkervogels toenemen, met name rond de zogenaamde maatregelen. Daarmee worden landschapselementen bedoeld. Buiten de maatregelen en in het referentiegebied Genderen, waar geen maatregelen zijn, zien we weinig groei. Als we hier iets uit kunnen concluderen dan is dat een pleidooi voor landschapselementen.

Kansen met landschapselementen

Duidelijk is dat we er nog niet zijn met ons PatrijsParadijs. De waarnemingen zijn steevast in de buurt van de voedselveldjes en De Roodloop.  Precies daar waar voedsel en beschutting is. Zaden en granen om de winter door te komen, in het voorjaar bloeiende kruiden met de insecten die nodig zijn om de jongen mee te voeden. Struweel om je te verschuilen en een nestje te bouwen. Randjes, bermen, overhoeken, struweel…..voor een patrijs maken die het verschil.

StiLa budget kan bijna overal op Boerenland helpen

Natuur op onze kostbare landbouwgronden, dat is een maatschappelijk belang. Gelukkig zijn er overal mogelijkheden voor een tegemoetkoming uit ANLb, StiLa en Waterschapsgelden om de grondeigenaar te compenseren. Dat die vergoeding concurrerend moet zijn en langjarig verzekerd, dat kunnen we niet genoeg benadrukken.

Meer weten: info@anvkempenland.nl

Poelentocht met verrassingen, 9 juni, 10.00u

/0 Reacties/in , , , , , , , /door

Zin in een korte afwisselende wandeling op tweede pinksterdag? In de ecologische verbindingszone (EVZ) langs De Run bloeien de kruiden nu prachtig. De Runboeren laten weer graag een stukje van hun natuurbeheer langs de stroom aan je zien. Trek je wandelschoenen of je laarzen aan en ga met ons mee. Er staat koffie, thee en limonade voor je klaar en je wordt er zelfs weer wat wijzer van.

Wat leeft er in de poelen langs het riviertje De Run? Hoe zit het met de waterkwaliteit? Waarom zit er geen vis in? Wat levert de ecologische verbindingszone op voor de natuur? Hoe kijken de Runboeren naar hun beheertaak?

Natuurbeheer door boeren

De EVZ ligt er niet voor niets. Zij verbindt de Cartierheide met het Dommeldal zodat insecten en kleine dieren zich kunnen verplaatsen. Zeven jaren na de eerste aanleg zijn de poelen nu tot rust gekomen. Er zijn waterplanten, riet, een oeverzone, er is wat ruigte. Maar de poelen mogen niet dichtgroeien. De Runboeren en ANV Kempenland nodigden deskundigen uit om samen te kijken hoe de poelen erbij liggen en wat er nodig is. IVN, Weidevogelvereniging Reusel De Mierden en Waterschap De Dommel sturen ons elk een specialist die dat met ons gaat bekijken. Extra interessant nu het GOB natuurbeheer door boeren propageert (klik hier) …Leuk als jij erbij wil zijn!

Ook leuk voor kinderen

Neem je kids mee, want zij zullen een ritje met de huifkar best waarderen. Die brengt ons van de ijsbrouwerij naar het beginpunt aan de Eerdbrand en van daaruit lopen we terug naar de Berkterbeemden. Een kleine 3 km. Niet al te ver dus, maar net genoeg om een indruk te krijgen van de betekenis van deze EVZ.

Schepnetjes en proefjes

Onderweg mag je een keertje scheppen in de poel en er worden onderzoeksproefjes gedaan. Tref jij een libellelarve, een watertor of een salamander? Is dat water echt wel zo schoon als de boeren ons vertellen? Je bent van harte welkom en voor de liefhebber is er een ijsje na afloop. Brave hondjes mogen mee, maar wel aangelijnd.

  • Maandag 9 juni, 10.00u
  • Start: Koetje Kaat, Berkterbeemden 10, Bergeijk

 

* Deze publieksactie was niet mogelijk geweest zonder de medewerking van de gemeenten Bergeijk en Eersel, ANV Kempenland en De Runboeren.

Afb: Dagelijkse monitoring doen de boeren zelf (Foto: N. Klaasen)

Afb: De EVZ is ook ingericht voor wandelaars (Foto: N. Klaasen)

 

 

Monitoring EVZ De Run: eerste stap is gezet

/0 Reacties/in , , , , , /door

Sinds 2016 wordt de Ecologische Verbindingszone (EVZ) langs de Run, over een traject van 3,5 km tussen Bergeijk en Eersel, beheerd door vier van onze leden. De opdracht kwam van deze beide gemeenten. Om de ontwikkeling van de natuurkwaliteit goed te kunnen volgen en evt bij te sturen hebben we behoefte aan deskundige monitoring. Wij vonden IVN Eersel-Veldhoven bereid om een soortenmonitoring uit te voeren voor vegetatie en vogels. Wat levert dit op?

Natuurbeheer door boeren op agrarische grond met natuurdoelen…dat kan nog wel eens wat gaan betekenen voor de toekomst. De boerenbeheerders bij dit project zijn opgeleid door ANV Kempenland en worden begeleid door onze veldcoordinator, Nelis Klaasen. Elders in deze nieuwsbrief vind je een filmpje waarin je kunt zien hoe het GOB naar deze ontwikkeling kijkt.

Inventarisatierapport

De hele zomer zijn vrijwilligers van IVN op pad geweest om gegevens te verzamelen. Met een indrukwekkende reeks gegevens is een monitoringsrapport samengesteld dat wij inmiddels in hebben mogen zien. Wij zijn onder de indruk van de reeks data en de zorgvuldige weergave. De officiële overhandiging van het rapport zal plaatsvinden bij onze jaarlijkse Runwandeling op 9 juni. Daarna is het ook voor geinteresseerden ter inzage. Een uitgebreidere bespreking van het rapport volgt dan ook.

Resultaat telt!

Maar we willen alvast een tipje van de sluier oplichten. De waarnemers gaven aan dat ze verrast zijn door de vele soorten planten die ze aantreffen. Opvallend is de verspreiding van de kleine ratelaar. De smalle weegbree, waardplant voor de veldparelmoervlinder is al veelvuldig aanwezig. De vogelaars telden maar liefst 9 broedvogels, waaronder zeldzame soorten als gele kwikstaart en tuinfluiter.

Beheer op orde

Met dit rapport en de losse inventarisaties uit het verleden in de hand kunnen we aantonen dat het boerenbeheer van EVZ De Run ruimte biedt aan de gewenste verspreiding van soorten tussen natuurgebieden. Zo komen de populaties met elkaar in verbinding. Niet alle doelsoorten worden voortdurend aangetroffen, maar andere gewenste soorten maken al gebruik van deze nieuwe corridor. De condities voor de doelsoorten komen in deze korte periode al aardig op orde. Wat de life waarneming van een bever in deze EVZ gaat betekenen zal de toekomst uitwijzen.

Aandachtspunten

Het ligt in de bedoeling dat de monitoring dit jaar aangevuld wordt met amfibiën- en insecteninventarisaties. Deze rapportages moeten driejaarlijks worden herhaald om de voortgang te kunnen volgen. De beheerders en de veldcoordinator besteden extra aandacht aan het voorkomen van uitbreiding van ongewenste vegetatie zoals bijvoorbeeld bereklauw en overheersing van riet en gestreepte witbol. Het beheer van de poelen en de houtopstanden komt aan de orde. Omdat dat een nieuw onderdeel is wijden we de jaarlijkse publiekswandeling aan dit onderwerp. Lees hier meer over in de uitnodiging.

 

 

 

 

Basiskwaliteit natuur (BKN)

/0 Reacties/in , , /door

In de gemeenten Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk loopt een proefproject voor het in kaart brengen van Basiskwaliteit Natuur (BKN) in het boerenland, met inzet van burgerkennis. Met een app worden landschapselementen op soort in kaart gebracht en gekwalificeerd. Deze registratie maakt het mogelijk om bij ruimtelijke ontwikkelingen of bij terugplanten/uitbreiden van groenelementen terug te kunnen grijpen op oorspronkelijke begroeiingen.

Meer info: Klik Hier!

BKN is een initiatief van Deltaplan Biodiversiteitsherstel in samenwerking met oa. Vogelbescherming Nederland, WUR en Naturalis

Contract Runboeren verlengd

/0 Reacties/in , , /door

Bergeijk, maandag 20/8

Eventjes geduld, maar nu is het nieuwe Beheercontract voor EVZ De Run verlengd tot 1 januari 2028. De vier Runboeren, Wil, Ad, Toon en Ardie hebben het beheer naar zijn inmiddels druk met hun tweede periode beheer EVZ voor de gemeenten Eersel en Bergeijk.

Hoe staat het ervoor?

Samen met de veldcoordinator, Nelis Klaasen, werd even teruggekeken en vooruitgeblikt. De natuur in de EVZ ontwikkelt zich naar wens. Na drie jaren omvormingsbeheer is de kop eraf en kunnen we volstaan met instandhoudingsbeheer. Omdat het natte voorjaar maaien onmogelijk maakte, konden sommige soorten niet voor de bloei afgevoerd worden. Dat vraagt nu even aandacht.

Nevenactiviteit

De Runboeren zijn voornamelijk melkveehouders. De familie Houbraken weet dat je daarmee aan de weg kan timmeren: de familie bestiert een drukbezochte ijsbrouwerij annex vergaderlocatie ‘Koetje Kaat’ langs het wandelpad door de EVZ.

Monitoring

We zijn erg blij met de ondersteuning van IVN Veldhoven. Met vrijwilligers wordt de stand van de vogels, de vegetatie en de insecten bijgehouden. Voor amfibieen wordt een vrijwilliger toegevoegd. Er zijn al heel wat uurtjes besteed aan de inventarisatie. We kijken uit naar het rapport over 2024.

Poelen en Houtopstanden

Komende jaren maken we een begin met het periodiek beheer van poelen, houtopstanden en mogelijk ook de insectenwand. En we blijven natuurlijk wandelen langs de Run.

Wij wensen de jongens succes met dit mooie project!

Landbouw in transitie: Kun je dat eten?

/0 Reacties/in , , /door

Nee. Transitiegewassen kun je niet altijd eten. Toch durven Kempische boeren de uitdaging aan om verder te kijken dan graan en aardappelen. Boerennatuur Brabant Midden denkt mee!

Productief Kruidenrijk Grasland (PKG)

Inmiddels is PKG een gevestigd hoofdstuk in de transitie. Diepere worteling maakt het gewas beter bestand tegen droogte en het helpt water vast te houden in de bodem. Met haar gespreide bloei is het aantrekkelijk voor insecten. De vlinderbloemige soorten binden stikstof uit de lucht. Omdat koeien het graag lusten is het gewas goed inzetbaar binnen het eigen bedrijf.

En Miscanthus?

Dat is de deftige naam voor ‘Olifantsgras’. Het is een hoog opschietende grassoort met een hoge biomassa.. Miscanthus kan zich met weinig hulpstoffen en onder wisselende omstandigheden, droog, nat, goed ontwikkelen. Het is een langjarige teelt die na de eerste aanloop weinig bewerking meer vereist en een stabiele oogstverwachting geeft tot wel 20 jaren. Binnen het GLB valt het binnen de ‘vezelgewassen’ en ‘meerjarige teelt’

Toepassing

Het gewas wordt toegepast in de bodemverrijking en als substraat, maar kansen liggen voornamelijk in de bouw. In die sector wordt gezocht naar sterke, lichte, duurzaam verkregen, hernieuwbare materialen met een hoge isloatiewaarde.

Kip-ei

Bij elk nieuw product heb je te maken met het Kip-Ei verhaal: voor doorontwikkeling is massa nodig, maar de afzetstroom en de prijsvorming is nog onduidelijk. Met het project 100haTG1.0 van BoerenNatuur Brabant Midden en Waterschap De Dommel hebben 15 boeren samen ruim 50 ha Miscanthus aangeplant.

Stimulering en monitoring

De hoge aanplantkosten vormen een eerste drempel. Hieraan werd binnen het project tegemoetgekomen met budget van Waterschap De Dommel. BoerenNatuur Brabant Midden voert het project uit en draagt zorg voor een stukje teeltbegeleiding en monitoring. In samenwerking met de HAS en Adviesbureau ‘Terug naar de Basis’ is een uitgebreide bureaustudie opgezet naar het verdienmodel. Ook aan landschappelijke inpassing en bodemgezondheidsaspecten wordt aandacht besteed. Volg die ontwikkeling: https://boerennatuurbrabant.nl/tg/

Nieuws van EVZ de Run

/0 Reacties/in , , , , , , /door

EVZ De Run verbindt het Natura 2000 gebied Cartierheide met Het Dommeldal. De natuurvriendelijke oeverstrook wordt door een viertal aanliggende boeren onderhouden. Zij zorgen voor zowel het wandelpad als de natuur eromheen. ANV Kempenland ondersteunt deze boeren in het proces. Na 4 jaren zijn ze aardig gevorderd in kennis en uitvoering. Hoe vergaat het hen nu?

Door de hevige regenval dit jaar was het niet mogelijk om in het vroege voorjaar aan climaxbestrijding te doen. Dat zet het beheer op achterstand, want de ongewenste kruiden hebben kunnen bloeien en uitzaaien. Sommige soorten zijn moeilijk terug te dringen als ze zich eenmaal hebben gevestigd.

Wandeling

Op 26 mei organiseerden De Runboeren in samenwerking met ANV Kempenland en de gemeenten Bergeijk en Eersel, hun jaarlijkse wandeling langs de oever van de beek De Run.

Door de slechte begaanbaarheid van het pad hadden dit jaar velen ervan afgezien om deel te nemen. De huifkar, die ons naar het startpunt bracht, hoefde maar één keer te rijden. Na afloop kregen we als beloning een heerlijk ijsje op ijsboerderij “Koetje Kaat”.

Monitoring

Vanaf dit jaar ligt de begeleiding van de boeren geheel bij ANV Kempenland. We hebben de monitoring opgestart met de vrijwilligers van IVN Veldhoven. Zij pakken de inventarisatie van de flora en fauna in de EVZ strook van de Run voortvarend op. Op 30 april, 11 mei en 04 juni is men begonnen met de inventarisatie van de vogels.

Planten:

De planteninventarisatie is bijzonder gedetailleerd weergegeven in een Excellbestand. Wie deze in wil zien kan het bestand opvragen bij info@anvkempenland.nl

Actie: Kempenland in het Zonnetje

/0 Reacties/in , , , , , /door

In de maand juni kregen we van Het Van Goghpark een cadeautje: 10 fraaie insectenhotels met zonnebloemzaden. Die hebben we natuurlijk direct voor de leden beschikbaar gesteld.

Zo konden onze leden inschrijven op een insectenhotel met 10m2 zonnebloemzaden van het Van Goghpark, op voorwaarde dat de insectenhotels een mooi plekje zouden krijgen. ANV Kempenland maakte het aanbod compleet door een zaadmengsel voor de onderbegroeiing toe te voegen.

Aanbod = vraag

Omdat er precies evenveel aanvragen binnenkwamen als het aantal dat we hadden gekregen konden we bij elk van de aanvragen een setje afleveren.

Foto’s insturen!!!

Nu zijn we natuurlijk benieuwd naar de resultaten van deze feestelijke bloemenmengsels. Is het jullie gelukt om er iets moois van te maken? Ook als het niet gelukt is, door het weer of andere omstandigheden, vinden we het leuk om een foto te ontvangen. Aub insturen per mail naar info@anvkempenland.nl

Zonnetjes gezocht

Heeft Nelis de opdracht nog niet helemaal begrepen? Of is hij gewoon beretrots op zijn eenjarige bloemenrand zonder zonnebloemen? Dat kan, maar waar blijven de zonnetjes, Nelis?

De mooie rand van Nelis wacht op zonnetjes (Foto: N. Klaasen)