Paulownia bomen, een ingezonden reactie

Ingezonden reactie op het artikel ‘Paulownia bomen’ van 4 oktober 2025


Beste lezers van de nieuwsbrief van ANV Kempenland,

Het is goed dat er kritisch wordt gekeken naar nieuwe teelten zoals Paulownia bomen. De boom heeft veel potentie, maar een succesvolle aanplant begint bij realistische informatie, eerlijke prijzen, uniform en zorgvuldig opgekweekt plantgoed en goede begeleiding in het veld. Helaas lees ik in dit artikel dat de boer niet tevreden is en er niet aan de geschetste verwachtingen is voldaan, wat dus kan leiden tot het beëindigen van de teelt. Voor de duidelijkheid; wij van Paulownia Project waren niet de leverancier of betrokken partij waar in dit artikel naar wordt verwezen. Bij Paulownia Project vinden we het belangrijk transparant te zijn, zorgvuldig te werk te gaan en onze praktijkervaring te gebruiken om grondeigenaren goed te kunnen adviseren.

Nederlands plantmateriaal

Zelf ben ik trotse teler van een mooi perceel Paulownia en leverancier van kwalitatief bewezen plantgoed. In mijn zoektocht naar betrouwbare partners merkte ik dat het aanbod sterk uiteenloopt en dat het gevoel niet altijd goed was. Daarom werk ik inmiddels nauw samen met een Nederlands laboratorium en een Nederlandse kwekerij, beide met vele jaren ervaring. Dankzij die samenwerking leveren we sterk, uniform en zorgvuldig opgekweekt plantmateriaal tegen een eerlijke prijs, en dragen we graag bij aan transparante informatie en kennisdeling.

Kwaliteit en voorbereiding

Uit de praktijk weten we dat problemen vaak al in het voortraject ontstaan: onzorgvuldig of te jong plantmateriaal kan later in het veld voor grote verschillen zorgen. Bij Paulownia Project werken we daarom uitsluitend met geschikte niet-invasieve rassen zoals de Paulownia Elongata. We houden onze kosten transparant: waar in het artikel wordt gesproken over omgerekend €13.636 per hectare, rekenen wij met andere prijzen (*redactie). Bovendien rekenen we teeltbegeleiding niet apart door — wij vinden dat goede ondersteuning vanzelfsprekend moet zijn. Tot slot zit de teler bij ons niet vast aan afzetcontracten, maar denken we vrijblijvend mee. ‘Wie de risico’s neemt mag ook profiteren’.

De markt groeit snel, wat ten koste kan gaan van kwaliteit en zorgvuldigheid. Juist daarom hebben wij alles in eigen beheer, van laboratorium tot kwekerij, en zijn we zelf ook teler zodat we in de praktijk ervaren en leren. Zo kunnen we de kwaliteit van het plantgoed én de begeleiding waarborgen.

Goed informeren

We sluiten ons volledig aan bij de laatste zin van het artikel: laat je goed informeren en praat met andere telers die al ervaring hebben. De markt is groot genoeg voor iedereen, en kennis delen is essentieel. Daarom nodigen we geïnteresseerden graag uit om onze velden te bezoeken, ervaringen van onze telers te horen en zo meer over onze werkwijze te horen.

Wie zich verder wil verdiepen in de teeltmogelijkheden van Paulownia, vindt meer informatie en contactgegevens op www.paulowniaproject.nl. We denken graag vrijblijvend mee met grondeigenaren die deze teelt op een gezonde manier willen verkennen. Er liggen namelijk wel degelijk kansen voor de teelt van Paulownia, dit gewas heeft een veelbelovende toekomst. Het is echt een schitterende teelt!

Met vriendelijke groet,
Nathan Rommens
Paulownia Project
+31 6 45494848
Info@paulowniaproject.nl

* De redactie neemt geen verantwoordelijkheid voor ingezonden brieven

Erkenning waarde van duurzame productie met ‘ Thrue value’

De Agrofoodsector sorteert voor op een omslag naar waardering van de gehele productieketen. Waarom komt de structurele omslag naar duurzaam produceren zo moeizaam op gang?

 

Onze voedselproductie heeft effecten op bodemkwaliteit, water, klimaat en biodiversiteit. Ook dierenwelzijn en het landschap staan onder druk. Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd. Daarmee wordt duidelijk dat het huidige systeem op termijn niet houdbaar is.

 

Waardering moet zich vertalen in het verdienmodel

Positieve en negatieve effecten van voedselproductie worden nauwelijks meegenomen in de productprijs. We zijn ervan doordrongen dat duurzame productie maatschappelijke waarde oplevert, maar de financiele prikkel blijft achter. Voor agrarisch ondernemers betekent dit dat investeren in duurzaamheid niet vanzelf leidt tot een beter verdienmodel. Met goede bedoelingen alleen redden de bedrijven het niet.

 

Het nieuwe credo: ‘True Value’ 

Het begrip ‘True Value’ krijgt steeds meer aandacht. Daarbij staat de werkelijke maatschappelijke waarde van voedsel centraal. Niet alleen de verborgen sociale en milieuschade (thrue pricing) telt, maar ook de sociale en ecologische kwaliteiten moeten meewegen (true value) in de totale waarde van het product. Duurzame productie moet niet alleen erkend, maar ook beloond worden.

 

Overheid kom in beweging!

‘Vrijwel alle grote spelers in de keten — van verwerkers tot retail — hebben zich gecommitteerd aan verduurzaming’, zegt Alex Datema, directeur Food & Agri Nederland bij Rabobank. ‘Rabobank stimuleert de verduurzaming eveneens met rentekorting en een transitiefonds van 3 miljard euro. Nu is het aan het kabinet om door te pakken met duidelijke, bindende doelen en voldoende middelen’,

 

BBM geeft inzicht

Met die doelsturing behoudt de ondernemer zijn bewegingsvrijheid. Biodiversiteitsmonitor-programma’s als BBM en BBA helpen de boer op weg om met Kritische Prestatie-Indicatoren (KPI’s) de eigen productieketen in beeld te krijgen. Van daaruit kun je effectieve stappen zetten.

Lees meer:

en

Basiskwaliteit Natuur (BKN)

Basiskwaliteit Natuur (BKN)

Al eens gehoord van BKN? Grote kans dat dat binnen niet al te lange tijd gaat gebeuren.

Het idee is dat gewone soorten op het platteland en in het stedelijk gebied kunnen overleven als de basiscondities op orde zijn. De merel zeg maar, en de mus. Geen hoogdravende doelsoorten met ingewikkelde eisen, maar per landschapstype een minimumcriterium. Wat is er? Wat zou er kunnen zijn, hoe kan het aangeheeld worden?

Aansluiten bij wat er is

Daaruit wordt een inrichtingsstrategie ontwikkeld die als advies dient bij ruimtelijke ontwikkelingen. Kerngedachte: Als de basiskwaliteit op orde is, dan volgen de soorten die er thuishoren vanzelf: alles wat wortelt, groeit, graaft, kruipt en vliegt. Veel ontwikkelingen dragen al bij, de Groenblauwe dooradering (GBDA) bijvoorbeeld.

Alliantie BKN

Rond Goirle, Oisterwijk, Hilvarenbeek en Tilburg loopt al enige tijd een pilot. Onlangs is samenwerking in de alliantie BKN bekrachtigd en ondertekend door 16 partijen, waaronder ANV Kempenland. Onze inbreng richt zich op de verbinding met de ondernemers in het gebied.

Erkenning en beloning

Zo geven we onze inbreng aan de voorkant. In de Alliantie moeten grondeigenaren nog beter vertegenwoordigd: het is werk in wording. Tegenover een dienst voor de natuur moet voor de ondernemer erkenning en beloning staan, zo schrijft de Alliantie.

Kracht in de bottom-up aanpak

Op termijn gaan alle Nederlandse gemeenten werken aan Basiskwaliteit Natuur: landelijke en

Europese regelgeving vragen om dekkende resultaten. Brabant is er in deze gemeenten

vroeg bij en heeft daardoor tijd en ruimte om een eigen aanpak te ontwikkelen, uitgaand

van een ‘Goed Gesprek’ dat start bij de verhalen in het gebied en de kijk en de belangen van

wie er wonen en werken.

Voorbereidingen BKN Hilvarenbeek West

De gemeente Hilvarenbeek heeft samen met Goirle, Oisterwijk en Tilburg het plan opgepakt om BKN te omarmen. Wat kan dit voor ons betekenen?

 

BKN betekent Basis Kwaliteit Natuur en heeft tot doel om de minimum vereisten voor de gewone natuur behorend bij de plek te realiseren. Dan gaat het om doodgewone dieren en planten als.. konijn, mus, egel, veldesdoorn, haagbeuk… Anjo Roorda is de initiatiefnemer van dit plan, dat door de overheid geïnitieerd is (Samen voor Biodiversiteit Klik Hier! ). Ter voorbereiding wordt door vrijwilligers in kaart gebracht, wat er momenteel aan natuur in de gemeenten is. Noem het een nulmeting.

 

Route

Het rapport “Basiskwaliteit Natuur Hilvarenbeek” dient als leidraad, met voorstellen hoe Basiskwaliteit gerealiseerd zou kunnen worden in de gemeente. ANV Kempenland bekijkt hoe we bij kunnen dragen, met inzet van met STILA, ANLb en de Watertransitie. Een en ander moet leiden tot een win-win situatie voor zowel de boer als voor de natuur.  We zijn geen belangenvereniging, maar we staan wel voor de dialoog.

 

Samenwerking

Op 18-11-25 is er een conferentie Basiskwaliteit Natuur (BKN) in Goirle gehouden. De conferentie heeft geleid tot het opstellen van een voorstel tot de ‘Brabantse Alliantie BKN’.

ANV Kempenland is gevraagd om een workshop voor te bereiden over ‘Het goede gesprek met de boer’.

 

Wij zijn geen belangenvereniging, maar ANV Kempenland vindt de samenwerking met de boer belangrijk. Wij werken aan een voorstel voor de gemeenten, te beginnen bij de gemeente Hilvarenbeek, om tijdens keukentafelgesprekken met de boeren in het gebied info op te halen over welke kansen men als grondeigenaar ziet en wat de boer nodig heeft om tot een ‘basiskwaliteit’ te komen.

 

Randvoorwaarden

Hierin zal het verdienmodel zeker ter sprake komen, alsmede ook de wet- en regelgeving om plannen te kunnen realiseren. De verslagen willen we delen met de alliantie voor beter inzicht in wat er speelt in het buitengebied, zodat ze op basis hiervan tot een goede besluiten kunnen komen.

 

Mocht u als grondeigenaar in de gemeente Hilvarenbeek belangstelling hebben voor een gesprek, laat het ons dan alvast weten via:

Tien jaar BoerenNatuur Brabant

Herinner je het je nog? Tien jaar geleden moest het allemaal anders: het agrarisch natuurbeheer moest voortaan gebiedsgericht aangestuurd worden en individuele aanvragen voor een vergoeding voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) moesten voortaan…. gebundeld worden in een collectieve aanvraag via boerencollectieven. Kempenland verenigde zich met 7 zuster-ANV’s in het hagelnieuwe Collectief Midden-Brabant maar alles moest nog uitgevonden worden.

 

BoerenNatuur is overal

Inmiddels bestaan de 40 landelijke collectieven 10 jaar. Samen verenigden ze zich in BoerenNatuur Nederland om het gesprek met het ministerie uit één deskundige mond te kunnen voeren. Dit was voor veel collectieven aanleiding om ook hun eigen naam te wijzigen. In Brabant kennen we nu de samenwerkende collectieven ‘BoerenNatuur Brabant West, Midden en Oost’, met elk haar karakteristieke landschappen. Midden kende wat startproblemen door de bewerkelijke ‘kleinschaligheid’ en het ontbreken van vogelleefgebieden.

 

BoerenNatuur overtuigt

Monitoring en analyse wijzen uit dat de collectieve aanpak begint te werken. De overheid gelooft in agrarisch natuurbeheer en is in toenemende mate bereid te investeren in ANLb en ook de waterschappen stellen middelen beschikbaar voor een vitaal platteland. Momenteel zitten we halverwege de tweede collectieve aanvraag ANLb met een looptijd van zes jaren. De deelnamebereidheid en de budgetten kenden vooral in het laatste jaar een stevige groei. Met een jaarbudget van 3,5 miljoen is BoerenNatuur Brabant een speler van formaat geworden. Maar we zijn er nog lang niet.

 

Doorgroei

Hoog tijd om uit de schaduw te treden. Daartoe heeft BoerenNatuur Brabant (West, Midden en Oost) het tienjarig bestaan benut om relevante overheden en bestuurders van de ANV’s uit te nodigen voor de jubileumviering op 6 november jl. Er klonk verbazing bij de genodigden over de professionalitiet en de snelle groei van het Agrarisch natuurbeheer. BoerenNatuur Brabant staat op de kaart!

 

Boeren en grondeigenaren

Dit alles was niet mogelijk geweest zonder de inzet van de deelnemers die het ANLb omarmd hebben en elke dag werken aan betere kansen voor de planten en dieren van het Brabantse platteland. Voor de deelnemers ging het ANLb van start op 1 januari 2016. Reden om volgend jaar ’10 jaar ANLb’ met elkaar te vieren.

 

BoerenNatuur Zomerweken 2026

Over het programma wordt al nagedacht en BoerenNatuur Nederland denkt mee. Overal in den lande worden activiteiten georganiseerd tijdens de BoerenNatuur Zomerweken van 17 juni t/m 17 juli. Excursies, presentaties en workshops voor de deelnemers, maar het is ook een goede gelegenheid om het ANLb bij het publiek onder de aandacht te brengen. Denk je mee over de invulling van het programma? Tijdens de ALV op 19 februari 2026 weten we meer te vertellen en we horen ook nu al graag jullie ideeën: info@anvkempenland.nl

 

Leden aan het woord: Over horens en halsbanden*

Wij bezochten boerderij De Regte Heijden te Riel op een druilerige vrijdag. Rijd je het erf van de familie van Roesel op, dan voel je al direct dat het hier anders gaat. Een tuintje met picknickplaats voor de vermoeide wandelaar. De boerderijwinkel verwelkomt je op vrijdag en zaterdag, het ruikt er naar…. specerijen en men kent er de klanten. Aan het assortiment in de winkel is zorg besteed en de ruimte wordt steeds beter benut. Ook hier is groei, maar alles op zijn tijd. We gaan in gesprek met Wim en Gert, Harriëtte sluit af en toe aan.

 

Wat zegt de naam ‘De Regte Heijden’ over jullie bedrijf?

In de naam herken je de verbinding met het natuurgebied en met de mensen van hier. De familie van der Heijden (Harriette) is hier geworteld. Het bedrijf is voortaan biodynamisch en dat vraagt om keuzes. “Voor ons niet echt een probleem,” zegt Wim, “want het sluit aan bij hoe wij denken en werken. De boerderij weer midden in de gemeenschap. Kwaliteit boven kwantiteit. Dierenwelzijn voorop. Al onze runderen zijn echt grasgevoerd, nadruk op echt, ze lopen jaarrond buiten en ze hebben horens, want die hebben ze nodig.”

 

Krijg je de kringloop gesloten?

“De grootste puzzel is om volledig in eigen voer te voorzien.” Grond is dus weer het knelpunt. Sinds jaar en dag lopen jongvee en droogstaande koeien op natuurgronden van Brabants Landschap. De regie is best een zorg. Wandelaars, honden en afrasteringen komen wel eens in conflict met de runderen.

 

Maar de familie is vindingrijk! Dochter Lina zette ons met haar nieuwsbrief op het spoor voor dit interview. Dochter Rian en Harriëtte zelf zijn druk met de winkel. Daarbij ze kunnen rekenen op de hulp van participanten: het ’Klantenkollektief van De Regte Heijden’. Zoon Gert besloot met zijn opleiding als werktuigbouwkundige toch in het bedrijf te komen. Daar komen nu de oplossingen vandaan.

 

Techniek gaat jullie helpen?

“Wij zien de koeien als onze werknemers en daar moet je goed voor zorgen”, zo stelt Gert, “dus creëren wij zoveel mogelijk de omstandigheden voor natuurlijk gedrag. Dat zag je al aan de familiekudde en de gehoornde dieren. Kalfjes worden door hun moeder opgevoed, zo leren ze omgaan met wilde planten. Maar de geleiding van de grazers in de natuurgebieden kan veel beter. De dieren zijn door de rasters beperkt in hun beweging waardoor ze niet altijd in staat zijn om conflicten te vermijden. Het wisselen van weidegronden veroorzaakt bovendien stress bij de dieren.”

 

Kijk, daar had Lina het dus over in haar nieuwsbrief: de halsband! Om te beginnen zijn de buitengrenzen van de weidegronden via de satelliet ingevoerd en er zijn een veertigtal koeienhalsbanden met zendertjes aangeschaft. Gert en Wim toveren beiden een Googlemapsbeeld tevoorschijn op hun telefoon met de contouren van het actuele weidegebied. We zijn realtime getuige van de positie van de dieren. Een uitbreker is voortaan direct getraceerd!

Glinsterende ogen nu: “De mogelijkheden zijn fascinerend. We kunnen delen van de weide op onze smartphone openzetten of afsluiten zonder dat we de runderen hoeven op te jagen, in te laden, rasters verplaatsen…”

 

Hoe dan?

Koeien leren snel. Met pieptoontjes in hun zender worden ze gewaarschuwd dat ze verboden terrein naderen. De signalen worden sterker naarmate ze dichter bij de ingestelde grens komen. Eenmaal geleerd kennen ze het kunstje. Zo worden ze geleidelijk verkast om de graasdruk te verspreiden. Het beheer van de kudde lijkt er veel eenvoudiger mee te worden. De heren hebben er zichtbaar plezier in, maar het boerenoog blijft altijd nodig.

Meer weten: www.deregteheijden.nl

   

Afb: Natuurbegrazing met halsbandzenders maakt systematisch beheer mogelijk  (Foto’s: De Regte Heijden))

 

Onderscheiding familie Linschoten

Wij wisten natuurlijk allang dat de familie Linschoten hun bijzondere bedrijf voert, met ontzag voor natuur en met grote toewijding en vindingrijkheid. Bang om uit de pas te lopen zijn ze niet.

 

Dat is geen gemakkelijke keuze. Daar heb je visie voor nodig en creativiteit en vertrouwen. Dat rotsvaste vertrouwen in de toekomst en dat het anders kan, dat hebben Frank en Yvonne op de jeugd overgebracht. En het wordt gezien!

 

Corné Linschoten en Shannon Tempels

 

zijn ter gelegenheid van het Symposium Biodiversiteit & Leefgebieden

op 3 december te ‘s Hertogenbosch

 onderscheiden als beheerder van het jaar 2025

 

Van harte proficiat!

 

 

Brabant zet boekweit opnieuw op de kaart

Boekweit is terug in Brabant. Waar het gewas vroeger vijf eeuwen lang hét beeld bepaalde van de zandgronden, verdween het rond 1900 bijna volledig uit Nederland. Nu groeit de belangstelling weer snel: boekweit past perfect bij de huidige landbouwtransitie.

Het gewas vraagt nauwelijks bemesting, heeft geen gewasbeschermingsmiddelen nodig, onderdrukt onkruid, trekt massaal insecten aan en levert bovendien een redelijk saldo op. En niet onbelangrijk: Nederland importeert jaarlijks voor 60–70 miljoen euro aan gepelde boekweit. Daar ligt dus een duidelijke kans voor de Brabantse boer.

 

Twee lijnen

In 2024 is een eerste stap gezet. Binnen een samenwerking van De Beersche Hoeve, de Boekweitcoöperatie en Coöperatie Odin is het Brabantse boekweitaandeel opnieuw in beweging gebracht. Twee lijnen staan daarbij centraal: de veredeling van het landras Brabantse Grijze Zandboekweit en de regionale vermeerdering van het ras Drushina.

 

Brabantse Grijze zandboekweit: een oud landras krijgt toekomst

De Brabantse Grijze Zandboekweit is een historisch gewas dat eeuwenlang het standaardras was op de droge zandgronden. Het zaad is opvallend klein, glad en grijs van kleur. In 2024 is het oude uitgangsmateriaal opgeschoond en voor het eerst opnieuw gezaaid. Daarbij bleek dat het ras, ondanks jarenlange verwaarlozing opvallend veel groeikracht heeft en qua opbrengst niet onderdoet voor moderne rassen. De planten worden wel hoger en groeien vegetatiever, maar zetten goed zaad en tonen een sterke vitaliteit.

 

Selectie

Tegelijkertijd is duidelijk dat het ras nog doorontwikkeld moet worden voordat het aantrekkelijk én uniform genoeg is voor moderne akkerbouw. Daarom is in 2025 gestart met een populatieveredelingsprogramma. Op De Beersche Hoeve worden selectiestroken aangelegd waarin wordt geselecteerd op o.a.:

  • Snellere en gelijkmatigere afrijping
  • Optimale bloeicyclus en efficiëntere zaadzetting
  • Uniformiteit
  • Afwezigheid van vervuiling met F. tataricum

 

Registratie

Daarnaast lopen er dit jaar rassenvergelijkingen met tien internationale referentierassen om alle eigenschappen goed te documenteren. Die gegevens zijn nodig voor een officiële ras-aanmelding bij het CPVO, waarmee de Brabantse Grijze zandboekweit het eerste Nederlandse geregistreerde boekweit ras moet worden.

 

Aantrekkelijk gewas

Boeren die al vaker boekweit hebben geteeld noemen vooral deze voordelen:

  • Lage teeltkosten: geen kunstmest, geen bestrijdingsmiddelen
  • Goede opbrengsten bij droogte
  • Goede markt door vervanging van importboekweit
  • Sterke rol in biodiversiteit (veel insecten, hoge ecologische waarde).

Met een opbrengst van 1,8–2,5 ton/ha en een afzetprijs van €1/kg (bio) en €0,75/kg (gangbaar) voor boekweit kan boekweit in veel rotaties een aantrekkelijk rustgewas zijn.

 

Brabantse Grijze als Streekproduct

Met voldoende selectie en vermeerdering kan de Brabantse Grijze vanaf 2027–2028 als volwaardig teeltras beschikbaar komen. Daarmee ontstaat een uniek streekproduct, met potentie voor bakkers, molenaars, horeca en korte ketens.

 

Teeltbegeleiding

Omdat de Brabantse Grijze nog niet commercieel beschikbaar is, wordt tegelijkertijd ingezet op het huidige standaardras Drushina. Dat ras presteert goed, heeft een redelijk uniforme afrijping en laat zich makkelijk oogsten. De vraag naar Nederlandse boekweit groeit, maar zaad wordt nog grotendeels geïmporteerd. Daarom werkt het project aan een regionaal netwerk van Brabantse telers die Drushina-vermeerdering op zich nemen.

  • In 2026 wordt gestart met ongeveer 15 ha Drushina bij Brabantse bedrijven. In 2027 moet dat doorgroeien naar circa 30 ha en in 2028 richting 75 ha.
  • Boeren krijgen begeleiding rond teelt, oogst en schoning, en kunnen deelnemen aan open velddagen waar ervaringen worden uitgewisseld.

 

Samen bouwen aan een nieuwe Brabantse teelt

Het uiteindelijke doel is duidelijk: Brabant weer als boekweitprovincie op de kaart zetten. Niet nostalgisch, maar toekomstgericht. De sector werkt toe naar:

  • een eigen Brabants ras dat past bij de zandgronden
  • een regionale teeltketen van zaad, teelt, schoning en verwerking
  • nieuwe streekproducten zoals (pannenkoeken)meel, grutten, balkenbrij, bier en honing
  • een stevig areaal van minimaal 75 ha in 2028 en verdere groei daarna

Boeren die willen instappen, klein of groot, zijn welkom. Het gewas past uitstekend in biologische én gangbare rotaties, is robuust, biodivers en economisch interessant. En het levert velden op die, zoals Van Gogh al schreef, “heerlijk wit in bloei staan”.

 

Voor meer informatie kan je een email sturen naar info@debeerschehoeve.nl

* Artikel aangereikt door Teun Luijten

        

Herkenbaar hoekig zaad, zaailing en bloeiende plant, boekweit in verschillende stadia (Foto’s: De Beersche Hoeve)

Sterke groei ANLb

Het ANLb wordt gezien als een belangrijk instrument voor het versterken van de relatie tussen landbouw, landschap en natuur. Welke ontwikkelingen zien we?

 

De rapportage ‘Natuur in Nederland’ (ministerie van LVVN en de provinciale organisaties IPO en BIJ12) meldt dat de oppervlakte agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) in Nederland in 2024 is toegenomen met ruim 5.000 hectare ten opzichte van 2023.

Afname agrarisch grasland

Het oppervlak agrarisch grasland is in de periode 2016 tot en met 2023 gedaald met 45.700 ha, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dit is een afname van 5 procent. Agrarisch (en overig) grasland is voor een deel omgezet naar bebouwing en akker- en tuinbouwgebied, maar ook gedeeltelijk veranderd in natuurlijk grasland door uitbreiding van het natuur- en landschapsbeheer. Het oppervlak (half)natuurlijk grasland, bijvoorbeeld in agrarisch natuurbeheer, is in de periode 2016 tot 2023 met 25.500 hectare toegenomen.

Nog niet uit de gevarenzone

Ten opzichte van de vorige Vogel- en Habitatrichtlijn-rapportages is het aantal vogelsoorten dat een positieve populatietrend laat zien gestegen. Tegelijkertijd zijn 88 procent van de habitattypen en 60 procent van de soorten van de Habitatrichtlijn nog in een ongunstige staat van instandhouding.

De zesjaarlijkse rapportage van de Vogel- en Habitatrichtlijn spreekt van een beeld vergelijkbaar met 2019. ‘Voor bepaalde vogels, Habitatrichtlijnsoorten en habitattypen zijn positieve ontwikkelingen zichtbaar, maar gemiddeld genomen gaat het niet goed met de onder de richtlijn beschermde natuur.’

Lees meer: Klik hier!

 (bron: Nieuwe Oogst 2025 12 11)

Brabant Behaagt

Van wie is het landschap?

Het begon met natuur, daar is veel mee gebeurd. Nu rijden we, fietsen we, wandelen en sporten we er graag en de boer ploegt er voort. Dieren en planten zijn er ook, en er is water. De een ziet het als leef-, schuil- en nestgebied, de ander ziet het als ontspanning, een derde woont of werkt er en de boer ploegt nog altijd voort.

Behaaglijk

We willen allemaal een fijn landschap. Wijds, maar ook besloten, toegankelijk, biodivers, vruchtbaar, bewerkbaar en behaaglijk. Het is nogal wat! Dat woord ‘behaaglijk’, werd het kernwoord voor een nieuw initiatief: ‘Brabant Behaagt’. In deze titel komt de dubbele betekenis van ‘behagen’ goed van pas. Een behaagd landschap met hagen en houtopstanden, is een behaaglijk landschap, daarmee behaagt Brabant de gebruiker. Maar ook bloemrijke perceelsranden, kikkerpoelen, wandelpaden en slootkanten doen ertoe.

Waarom hagen?

Een haag is een waardevolle toevoeging aan het landschap. Voor het oog brengen hagen en houtsingels het landschap op schaal. Voor de wandelaar brengt een haag schaduw, luwte, afwisseling. Voor planten en dieren zijn het leefwerelden. Bij extreem weer, zoals de hele winter 2024/2025 zijn insecten uitsluitend nog rond de houtopstanden te vinden. Hetzelfde geldt voor de inheemse flora. De diepere beworteling haalt voedsel uit diepere lagen en verbetert de bodemgesteldheid en het bodemleven, daardoor kan de bodem meer water vasthouden.

Hagen dus?

Nou…….?!

Hagen nemen dus wel plaats in, ze vangen de zon weg. Ze staan ontzettend in de weg, je moet ze onderhouden…wat staat daar tegenover?

Hoe kan het wel?

Daar hebben we al jaren de StiLa-regeling voor; de veel geprezen Brabantse gereedschapskist voor landschapsbeheer-vergoedingen. Maar voor een bedrijfsmatig aantrekkelijke regeling is meer nodig.

  • Langjarige beheerovereenkomst (30 jaar?)
  • Beloning in plaats van vergoeding
  • Maatschappelijke waardering

Onder die voorwaarden kan een boer landschapsbeheer in zijn bedrijfsvoering meenemen en zullen financiers er geen moeite mee hebben. Zie rapportage: Klik Hier!

Waardering

ANV-leden waarderen natuur en landschap op de een of andere manier. Hoe kan agrarisch natuurbeheer voor alle grondeigenaren aantrekkelijk worden? Redenering is dat de boer natuur in het boerenland kan beheren als hij daarvoor betaald wordt en zekerheid krijgt, zodat zijn bedrijf er baat in plaats van last van heeft. Maatschappelijke waardering vertaalt zich in de waarde: we moeten dus zelf gaan investeren in het landschap. Voor bedrijven kan dat aantrekkelijk zijn.

Verdienmodel

‘Brabant Behaagt’ heeft dat begrepen en nodigt grote en kleine bedrijven uit om te investeren in het landschap om de hoek. Daarmee moet landschapsbeheer als dienst in het verdienmodel van de boer gaan passen. Meer weten: https://www.brabantbehaagt.nl/

Direct investeren op concrete projecten: https://www.brabantbehaagt.nl/projecten