Wandeling Langs de Run, Bergeijk/Eersel, steeds mooier!

Boeren beheren natuur in de ecologische verbindingszone langs de Run. We maakten al eerder kennis met Will, Ardi, Toon en Ad, die met hun vieren een overeenkomst aangingen met de gemeenten Bergeijk en Eersel voor het beheer van de natuurstrook langs de bovenloop van de beek de Run. Na een intensieve opstart onder begeleiding van ANV Kempenland en ecologisch adviesbureau Van Nierop is er een mooi stukje natuurontwikkeling in opbouw.

Je kunt er wandelen met de wandelrouteknoopunten, zie kaartje. Inmiddels wordt het wandelpad door de EVZ druk belopen. Boer Ad opende IIsbrouwerij ‘Koetje Kaat’ met een fijn terras langs de wandelroute. De route is afwisselend met oeverpad, bosjes, een reuzeninsectenwand, poelen, agrarisch landschap en terug langs de bosrand. De route is ongeveer 5 km lang. Je kunt veilig parkeren bij het beginpunt.

Download je route hier:

wandelpad Run3

 

Collectief Midden-Brabant brengt bezoek en middelen aan ANV’s

In een wereld in transitie is samenwerking op het platteland nog belangrijker dan ooit. Collectief Midden-Brabant (CMB) begint bij haar eigen basis met een rondje langs alle agrarische natuurverenigingen (ANV’s) en pLattelandsverenigingen (PLV’s) in het gebied.

Op zoek naar antwoorden

Het is niemand ontgaan dat er grote veranderingen op het platteland afkomen. Met de hoge druk op de grond vanuit de energietransitie, natuurontwikkeling, waterproblematiek en klimaatadaptatie, is er ook de stikstofproblematiek waar een oplossing voor gezocht moet worden. Alle gebiedspartijen zoeken naar antwoorden of krijgen er mee te maken.

Saskia Duives en Monique Leesberg werden hartelijk onthaald en deze hernieuwde kennismaking met elkaar leverde een schat aan informatie op over de belangstelling van de ANV/PLV’s, de uiteenlopende werkwijze van de verschillende verenigingen, de mate van deelname aan ANLb, AWB en STILA, maar ook over samenwerkingen van boeren binnen de verenigingen en over de wensen van de leden.

Voor de leden

Daar had CMB al op vooruitgelopen met een pakketje aan mogelijkheden om de ANV/PLV’s in staat te stellen iets meer voor hun leden te organiseren. Saskia en Monique mochten elke ANV/PLV in Midden-Brabant een voucher aanbieden ten bedrage van € 500 te besteden aan activiteiten voor de leden. Goede suggesties zijn welkom.

Paneeltjes voor de mooiste randen

Er zijn veldpaneeltjes beschikbaar om in onze mooiste randen te plaatsen. Heb jij een mooie rand? Stuur een foto in naar info@anvkempenland.nl  dan maak je kans op een paneeltje om passanten mee te informeren. De paneeltjes zijn ook te koop bij het collectief leo.van.lierop@hetnet.nl .

 

Fotowedstrijd

Collectief Midden looft een prijsje uit voor de mooiste foto mbt agrarisch natuurbeheer. Stuur je foto’s naar m.leesberg@gmail.com voor 15 december as.

Nieuwe bestuursleden ANV Kempenland

Vanuit ons werkgebied Bladel mochten wij Gijs van Spreuwel verwelkomen. Gijs heeft zich in de ledenvergadering voorgesteld aan de leden. Hij loopt al even met ons mee en we zijn ervan overtuigd dat hij als bestuurslid een waardevolle bijdrage kan leveren aan onze vereniging. Welkom Gijs!

Afb.: Gijs van Spreuwel overtuigt tijdens de ALV  (Foto M.leesberg)

Afb.: Gijs overtuigt tijdens de Algemene ledenvergadering

Ook vanuit Reusel verwelkomen we een nieuw bestuurslid:

Sjef Lavrijsen, wie is hij en wat doet hij? Het woord is aan Sjef:

Afb.: Sjef Lavrijsen

‘Omdat ik niet aanwezig kon zijn op de algemene ledenvergadering wil ik mijzelf even voorstellen als nieuw bestuurslid van ANV Kempenland. Vorig jaar heeft Mart Huijbregts mij benaderd en gevraagd of ik zijn plaats als bestuurslid in het ANV wilde overnemen.

Mijn naam is Sjef Lavrijsen, ik woon Reusel, ben getrouwd en heb twee volwassen kinderen.

Na mijn studie aan de universiteit van Wageningen en Nijmegen ben ik 24 jaar parttime werkzaam geweest als docent biologie, scheikunde en dierhouderij in het middelbaar beroepsonderwijs. Daarnaast hadden we een konijnenhouderij  op 2 locaties.  Momenteel is een van de locaties gesaneerd en de andere volgt waarschijnlijk over enkele jaren.

Op dit moment ben ik raadslid voor het CDA in Reusel de Mierden en bestuurslid van de lokale ZLTO Kempengrens. Met name op dit laatste punt denk ik dat het ANV en de ZLTO elkaar kunnen versterken, gezien de toekomstige manier van boeren met de aankomende GLB regels.’

Sjef heeft al even de kat uit de boom gekeken in ons bestuur en wij zijn blij dat we vanuit Reusel weer een bestuurslid hebben. Ook Sjef heten wij van harte welkom in ons midden.

ALV 16 SEPTEMBER 2021

Onze Algemene Ledenvergadering bij “Ons Mevrouw” in Middelbeers was goed bezocht. Het is fijn om elkaar na lange tijd weer te kunnen zien en te spreken.

Decharge

De kascontrole heeft dit jaar plaats gevonden door Piet Peijs en Ad Houbraken en de penningmeester is decharge verleend. Hierbij willen wij de heren bedanken voor het uitvoeren van de controle. Ad Houbraken is aftredend in zijn plaats gaat Ria Bernards het stokje overgenomen.

Afscheid en welkom

Antoon Smulders en Mart Huybregts zijn vorig jaar afgetreden als bestuursleden en in hun plaats zijn Gijs van Spreuwel en Sjef Lavrijsen aangetreden. Tijdens de vergadering heeft Gijs zich aan de leden voorgesteld. Sjef moest helaas verstek laten gaan, echter in deze nieuwsbrief stelt hij en zijn bedrijf zich voor.

Plannen

Monique gunde ons een blijk in de vooruitzichten voor 2021. Deze hebben wij verderop in dit artikel opgenomen.

Afb.: Letterlijk aan tafel met het Waterschap, kaarten erbij (foto: M. Leesberg)

Thema: Samen tegen verdroging

Na afloop van de vergadering heeft een 9-man/vrouw sterk team ons wegwijs gemaakt in de toekomstplannen van het Waterschap. Per deelgebied (4) werden onze leden bijgepraat en kon men vragen stellen over hun eigen ondervindingen en tevens een voorstel doen over verbeterpunten. Voor het Waterschap was dit de eerste keer, dat men op deze wijze naar buiten trad en door de positieve ervaring, was dit de opmaak naar meer. Wellicht dat onze overige leden hierna kunnen deelnemen aan een dergelijke sessie.

Meedenken…

…direct op de kaart…

…en luisteren naar ieders belang (foto’s: M. Leesberg)

Wandelen langs de Run, een feestje van kleur!

Sinds kort is het wandelpad door de natuurstrook langs de Run te voet bereikbaar vanuit Bergeijk. Je wandelt vanuit het dorp door de Vennekes en dan over een opengestelde houtsingel van de gemeente. Zo kom je uit bij de ijssalon-boerderij van de familie Houbraken aan de Berkterbeemden. Van daaruit kun je, met je ijsje, doorwandelen over een boerenlandpad naar de Run, die nu al enkele jaren geflankeerd wordt door een natuurstrook, een zogenaamde Ecologische Verbindings Zone (EVZ). Het late voorjaar zorgt nu voor een explosie van kleur.

Boeren beheren natuur

De boeren in de omgeving beheren deze EVZ nu al enkele jaren. ‘Je leert met andere ogen kijken’, zegt Ad Houbraken. ‘Goed kijken en wat meer werken op je gevoel.’ Collega’s Will, Toon en Ardy bundelen de krachten om er iets moois van te maken. Als je het afmeet aan het aantal wandelaars dat de EVZ bezoekt, dan lukt dat aardig.
‘Je leert met andere ogen kijken’

Voorspoedig natuurherstel
Zo’n EVZ is belangrijk voor het herstel van biodiversiteit. In het geval van de Run loopt de beek vanaf de Boksheide mooi door naar de Dommel. Juist langs zo’n natte zone kunnen dieren en planten zich gemakkelijk verplaatsen om de soort te versterken. Op onze wandeling kijken we onze ogen uit. Het barst er van de kikkers, we zien een kwikstaartje, libellen en glazenwassers, maar ook worden er groepjes reeën gezien en patrijzen. Vorig jaar zijn de Koninginnepage en de Veldparelmoervlinder gespot. Ga maar eens kijken wat jij ziet!

De waarneming van de veldparelmoervlinder ion EVZ De Run was een grote verrassing (foto: Daan Custers)

Kleine Kringloop Gorp en Roovert

Oproep voor deelnemers aan de ontwikkeling van biomassapleinen

Ingezonden artikel van Piet Rombouts

Vanuit het project ‘Attentiegebieden Natte Natuurparels’, ter bestrijding van droogte in natuurgebieden, is in en rond Landgoed Gorp en Roovert een gebiedsproces opgestart met het doel een groter watervasthoudend vermogen van de bodem te krijgen in dit gebied. Het initiatief kan bogen op een brede samenwerking tussen boeren, landgoed, waterschap en ZLTO. Wie doet er mee?

Lokale reststromen voor bodemverbetering
Om het proces te laten slagen is het nodig om de organische reststromen zo lokaal mogelijk te verzamelen en verwerken. Vanuit de wens om het organische stofgehalte van de gronden te verhogen met de inzet van lokale grondstoffen, ontstond het idee om te komen tot kleinschalige biomassapleinen, op buurtschapsniveau. Het gaat om organische reststromen, zoals maaisel uit natuur en sloten, die worden bewerkt tot bodemverbeteraar. Door de voorbewerkte organische stof op de akker te verwerken wordt het watervasthoudend vermogen en het infiltratievermogen van de bodem vergroot. Dit is goed voor de landbouw en voor de natuur.

Biomassapleinen
Centrale voorwaarde voor deze plannen is de ontwikkeling van goed functionerende biomassapleinen. Op deze ‘hubs’ kunnen materialen verzameld en bewerkt worden om tot de juiste bodemverbeteraar te komen. Er moet capaciteit zijn voor opslag tot het juiste moment van aanwending. Ruw, onbewerkt materiaal kan natuurlijk ook gebruikt worden als strooisel in de stal.

Pilot “Kleine Kringloop Gorp en Roovert”
Waterschap De Dommel, gemeenten Goirle en Hilvarenbeek, Brabants Landschap, Landgoed Gorp en Roovert en (een collectief van) grondeigenaren zijn hiervoor een samenwerking aangegaan. Het project “Kleine Kringloop Gorp en Roovert” is geaccepteerd als officiële pilot in het kader van de alliantie “Circulair Terreinbeheer” (CT). CT is een initiatief van diverse overheden om tot duidelijke wettelijke kaders te komen rondom kleine kringlopen. Daarom is het belangrijk om nu, met de aangehaakte partners, concrete afspraken te gaan maken in het gebied. Waterschap De Dommel heeft, als trekker van het project, een externe projectleider ingehuurd om de eerste stappen te zetten met het project. Philippe van der Grinten, van Provinos, kreeg de opdracht.

 

Cirkel van 5 km. rond het landgoed
Doel van dit project is het stimuleren, ondersteunen en faciliteren van de kleine kringloop voor het benutten van organische reststromen in de omgeving van Landgoed Gorp en Roovert. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten op lopende samenwerkingen en aangestuurd op lokale en regionale organisatie. Begrenzing van het project is het landgoed Gorp en Roovert tot maximaal 5 km daarbuiten.

Voorbewerking tot Bokashi
Brabants Landschap (BL) rijdt nu snoeiafval en maaisel uit over eigen akkers en op akkers van lokale boeren, zonder echte voorbewerking; hooguit eenmaal omzetten. Waterschap De Dommel bemerkte bij een soortgelijke toepassing ongewenste ontwikkelingen op, in de vorm van percolaatvocht en onkruiddruk. Om dat te voorkomen stimuleert het Waterschap nu voorbewerking tot Bokashi (fermenteren van maaisel). Het Bokashi-proces zorgt ervoor dat het maaisel voorverteerd wordt, waardoor het beter opneembaar is voor bodemleven. We weten allemaal hoe belangrijk dat is voor bodemkwaliteit en het waterbeheer. Hierover kunt u meer lezen op de site van Provinos
https://www.provinos.nl/bodem-bokashi/wat-is-bokashi. Als er vanuit de omgeving vraag is naar compost kan er ook aan compost gewerkt worden.

Dertig boeren!
De deelnemende partijen zijn zeer geïnteresseerd in samenwerking met boeren om het watervasthoudend vermogen van de gronden rondom de Waterparel Gorp en Roovert te verhogen. Tijdens voorbereiding van dit uitvoeringsprogramma, in twee workshops, hebben alle betrokken partijen, inclusief boeren, zich uitgesproken over ambities, urgentie en mijlpalen.
De urgentie wordt gevoeld; het waterbeheer wordt steeds moeilijker, de bodemkwaliteit staat onder druk, grond- en oppervlaktewaterkwaliteit moet worden verbeterd en kringlopen gesloten. Daarom is het doel om ongeveer 30 boeren in Goirle en Hilvarenbeek te benaderen om mee te doen.

Wet en regelgeving
De ambitie is hoog. Tegelijk wil men meer duidelijkheid verkrijgen rondom wet- en regelgeving, maar ook praktijkpilots uitvoeren, biodiversiteit vergroten en vochthuishouding en nutriëntenhuishouding verbeteren.

Drie fasen
Het project is in drie fasen opgedeeld. Fase 1 is een verkenning om tot een concrete aanpak te komen voor de Kleine Kringloop Gorp en Roovert en wordt er een start gemaakt om op één locatie maaisel te verzamelen en te bewerken. In Fase 2 wordt dit verder uitgebreid. In fase 3 wordt gekeken hoe dit project overgedragen kan gaan worden naar een collectief van gebruikers van de Kleine Kringloop Gorp en Roovert.
Meer info:
Maarten van Schijndel, adviseur watersysteem bij Waterschap De Dommel. MvSchijndel@dommel.nl of 0642369921.

Meer info: info@anvkempenland.nl

Lokaal biomassa verzamelen rondom Landgoed Gorp en Roovert

Agendanieuws voor leden van ANV Kempenland

  • Algemene Ledenvergadering

Op 16 september voorzien wij onze algemene ledenvergadering.

    • Wij ontvingen voordrachten voor bestuursleden vanuit Bladel: Gijs van Spreuwel en vanuit Reusel: Sjef Lavrijsen. Het bestuur van ANV Kempenland kan hen van harte aanbevelen bij de leden.
    • Geen van onze bestuursleden zijn aftredend
    • Wel zijn we nog op zoek naar nieuwe bestuursleden voor de omgeving Tilburg en Bergeijk. Wilt u nadere informatie dan kunt u altijd contact opnemen met een van onze bestuursleden of via de mail: info@anvkempenland.nl
    • Na de ledenvergadering bieden wij een podium aan Waterschap De Dommel om u bij te praten over WBP 5 , en het nieuwe Ontwerp-Waterbeheerprogramma 2022-2027.
    • Aanmelden is noodzakelijk om de avond goed voor te kunnen bereiden en de juiste regiobeheerders uit te kunnen nodigen.

Wij hopen op een goedbezochte fysieke bijeenkomst.

  • Onze cursus houtopstanden zal verplaatst worden naar september / oktober.

Veel boeren-landschapselementen tijdens fietstocht Rielsche Heide

Eindelijk kon er weer wel een activiteit doorgaan voor ANV Kempenland! Effe handjes schoon en afstand houden, dan is er veel mogelijk. Wim, Harriette en Lina van Roessel ontvingen ons met koffie en heerlijke kruidkoek op boerderij de Regte Heijden. Lina had de kruidboek zelf gebakken en de lekkerbekken onder ons snuffelden meteen even in de mooie boerderijwinkel. Heel veel lekkere dingetjes hebben ze daar en je kunt bij Lina verschillende bioboxen bestellen: https://regtstreeksbylina.nl/
Als je er toch bent moet je even kijken naar de ‘Agroforestry’-projecten van Wim. Gehoornde koeien grazen tussen notenbomen en fruitbomen en de kippen wonen in een caravan. Je kunt er trouwens ook camperen.

Op pad
Met 25 man en vrouw sterk trapten we over het Bels Lijntje, tegen een stevig westenwindje de Rielsche Heide op. Een miezerregentje kon ons niet deren…hup, achter Nelis aan, want de veldcoördinator weet overal de weg.

STIKA-projecten en ANLb Leefgebied
Meteen om de hoek bekeken we al enkele STIKA-randen. Deze akkerranden zijn ingezaaid met bloeiende kruiden. Het is voor de boer best een uitdaging om ze met dit droge weer toch goed in bloei te krijgen en de opkomst van ongewenste kruiden te voorkomen. Ze hebben op de STIKA-randen immers geen middelen tot hun beschikking, want bemesting en gewasbeschermers komen er bij agrarisch natuurbeheer met STIKA en ANLb niet aan te pas.

We passeerden ‘de Kiek’, daar wordt het schijnvliegveld uit de tweede wereldoorlog herdacht met een cortenstalen vliegtuigmodel. Dat was net zichtbaar vanaf het fietspad.
Maar we waren vooral benieuwd hoe een ‘ANLb Leefgebied Open Akkers op Zand’ er vier jaren na de start uit zou zien. Het mooie van een ANLb-leefgebied is dat er door de boeren in het gebied veel elementen voor biodiversiteit dichtbij elkaar worden aangelegd en onderhouden. Zo ontstaat er een groene dooradering door het boerenland; een structuur van verbonden elementen, waardoor insecten, vogels en kleine dieren zich kunnen verplaatsen.

Behoefte aan insecten
We piepten door het gehuchtje Alphen Oosterwijk, een beetje verrast dat we daar zomaar over het erf konden fietsen.
Pas daarna ervaar je de schaal van het jong ontginningsgebied, met haar rechte wegen en forse maten. Op de zondagochtend is het er rustig.
Straatnamen als Herderweg, Schapendyc en Lammerweg herinneren nog aan de voormalige heide. Links en recht zagen we ANLb-elementen en af en toe gunde Nelis ons rust om te kijken naar de ontwikkeling in de kruidenranden en samen de resultaten te bespreken. We hadden ook Maaike Riemslag onder ons, zij weet alles over de vogelstand in het gebied. Ze vertelde dat de weidevogels uit het gebied zijn verdwenen, maar akkervogels profiteren wel van de ANLb elementen. Maaike vertelde over de samenwerking tussen boeren en vogelbeschermers, daar is echt veel gewonnen! ‘We bellen elkaar gewoon’, zegt Maaike.

In dit gebied is predatie door de vos en kraaien niet het probleem. De nesten komen uit, maar het probleem zit echt in gebrek aan voedsel voor de kuikentjes. Met de kruidenranden hopen de boeren hen toch iets te bieden. Aan de overscherende zwaluwen af te lezen moet het in de randen met de insecten wel goed zitten. Een beetje jammer dat de zon zich niet liet zien, want met bedekt weer tonen de bloeiende kruiden zich niet zo fraai. Ze hebben echt een zonnetje nodig om op kleur te komen. Maar goed, gezien het droge voorjaar is een beetje regen hier zeer welkom.

Aanleggen bij boer Jos
Gelukkig kregen we ook een stuk wind mee. Degenen zonder trapondersteuning konden even op adem komen. Weer een stukje Bels lijntje en daarna konden we aanleggen bij ‘van ’t Zandeind’ voor een glaasje appelsap en het verhaal van Jos Huijbregts. Geboren als boerenzoon in een groot gezin zat overname van de boerderij er niet zomaar in. Toch kon hij op zijn eigen manier ‘boer Jos’ worden, door met inzet van alle talenten die hem en zijn vrouw ter beschikking stonden, een eigentijdse boerderij op te zetten. Jos is er een van ‘wat kan er wél?’ Met aangepaste koeienrassen en een ‘zorgtak’ aan de boerderij konden ze toch van start. Helaas heeft Jos zijn vrouw af moeten geven, maar haar herinnering is altijd dichtbij in het gastvrije paviljoen dat aan haar gewijd is.

Op de boerderij is het hele gezin in de weer met de goed bezochte camping en een gewaardeerde opvang voor autistische kinderen. De koeien nemen een belangrijke plaats in in het bedrijf. Er zijn speciaal voor de kinderen van de zorgboerderij aaibare koeien en met de zelfredzame Lakenvelders beheren ze natuur op Landgoed de Hoevens. In de winkel van boer Jos kun je producten van het land kopen. Ze hebben er bijzonder smakelijke Lakenvelderburgers en worstenbroodjes. We mochten met het hele gezelschap een kijkje nemen op het bedrijf. U kunt ook kennismaken op hun websitepagina https://www.vanhetzandeind.nl/

Patrijzenranden, Leeuwerikranden en Vogelakker
Weer tegen de wind in, de Goorweg op. Daar zijn dichtbij elkaar een grote Luzerne-akker, omgeven door een kruidenrand, een patrijzenrand en een veldleeuwerikenrand. Luzerne is een vlinderbloemige die voor zijn groei stikstof uit de lucht vangt. Bemesting is dus niet nodig. Het is een eiwitrijk gewas dat de koeien graag lusten. Als de boer de luzerne maait dan blijven de kruidenranden overeind om nog voedsel en beschutting te bieden voor insecten en vogels. De wortels van de luzerne rijken diep de bodem in, daardoor is dit gewas niet zo droogtegevoelig en het is goed voor de bodemstructuur.

Op een mooie dag zoemt het boven de luzerneakker van de insecten. Dan kun je er ook de veldleeuwerik horen kwetteren en soms een kwartel. We bogen af naar de ‘Kwadenhoek’, waar met de landgoedregeling een groot stuk natuur is aangelegd, in combinatie met drie bouwtitels. De villa’s zijn inmiddels gebouwd en het natuurgebied is vrij toegankelijk, ga er maar eens wandelen langs de vrij meanderende beek.

Maar voor ons was het tijd om terug te keren, een laatste stukje Bels lijnte, op naar de Regte Heijden waar Lina ons opwachtte. Een buitenkansje om nog even in de boerderijwinkel te kunnen snuffelen. Je gaat bij Lina natuurlijk nooit met lage handen weg!

Ook fietsen?
De routekaart vindt u hier

Kaart Fietsroute ANV Riel 2019 09

2020 06 Rielsche heide Agr Nat Beh