Runwandeling: Boeren vertellen over hun werk: 25/5, 10.00u

/1 Reactie/in , , , /door

Ook dit jaar nodigen de Runboeren alle belangstellenden uit voor een gezellige en leerzame wandeling door de ecologische verbindingszone langs De Run. Deze boeren hebben een belangrijke taak in het beheer van de natuurstrook en laten graag zien hoe de vegetatie zich ontwikkelt. Als we geluk hebben zien we ook bijzondere vogels en kleine dieren, die zich er al thuis voelen.

Huifkartochtje andersom!

We verzamelen bij Koetje Kaat met een kopje koffie of thee, voordat we vertrekken met de huifkar. Die brengt ons dit jaar naar de andere kant, De Zandhoef, waar de beek nog maar een klein stroompje is. Daar worden we afgezet en beginnen we aan onze tocht. De stroom naar het noorden volgend passeren we een afwisselend landschap.

De Boeren aan het woord

Ook wel eens leuk om te horen hoe de boerenbeheerders naar dit stukje agrarisch natuurbeheer kijken. Zij werken in deze natuurstrook met net even een andere pet op dan op hun eigen akkers, namelijk die van de beheerder. We zijn benieuwd hoe dat samen kan gaan met de drukke boerenpraktijk.

Ook leuk voor kinderen

Kinderen zijn natuurlijk welkom. Laarsjes aan en effe lekker samen naar buiten! Voor hen hebben we een uitdagende speurtocht in petto en ook dit jaar is er weer een ijsje na afloop.

Afwisselend

We wandelen langs een ouder bosperceel en we zien hoe de jongere aanplant, die intussen ook alweer 6 jaren oud is, hiervan verschilt. Stukken plasdras met moerasachtige vegetatie, enkele poelen, die van elkaar verschillen door de ligging, de zon of schaduw en de oeverzone, maar ook de insteek van de boerenbeheerders bepaalt hoe de poelen zich ontwikkelen.

Begeleiding ANV Kempenland

De agrarische Natuurvereniging (ANV) stond mede aan de wieg van de beheerovereenkomst tussen gemeenten Eersel en Bergeijk, Waterschap De Dommel en de boeren. De boeren volgden de cursus agrarisch natuurbeheer bij ANV Kempenland en ze worden nog altijd  begeleid door de veldcoördinator.

Wandel je mee?

    • Wanneer?      maandag 25 mei (2e pinksterdag), 10.00u
    • Waar?             Berkterbeemden 10, Bergeijk (ijsbrouwerij Koetje Kaat)

Paulownia bomen, een ingezonden reactie

/0 Reacties/in , , /door

Ingezonden reactie op het artikel ‘Paulownia bomen’ van 4 oktober 2025


Beste lezers van de nieuwsbrief van ANV Kempenland,

Het is goed dat er kritisch wordt gekeken naar nieuwe teelten zoals Paulownia bomen. De boom heeft veel potentie, maar een succesvolle aanplant begint bij realistische informatie, eerlijke prijzen, uniform en zorgvuldig opgekweekt plantgoed en goede begeleiding in het veld. Helaas lees ik in dit artikel dat de boer niet tevreden is en er niet aan de geschetste verwachtingen is voldaan, wat dus kan leiden tot het beëindigen van de teelt. Voor de duidelijkheid; wij van Paulownia Project waren niet de leverancier of betrokken partij waar in dit artikel naar wordt verwezen. Bij Paulownia Project vinden we het belangrijk transparant te zijn, zorgvuldig te werk te gaan en onze praktijkervaring te gebruiken om grondeigenaren goed te kunnen adviseren.

Nederlands plantmateriaal

Zelf ben ik trotse teler van een mooi perceel Paulownia en leverancier van kwalitatief bewezen plantgoed. In mijn zoektocht naar betrouwbare partners merkte ik dat het aanbod sterk uiteenloopt en dat het gevoel niet altijd goed was. Daarom werk ik inmiddels nauw samen met een Nederlands laboratorium en een Nederlandse kwekerij, beide met vele jaren ervaring. Dankzij die samenwerking leveren we sterk, uniform en zorgvuldig opgekweekt plantmateriaal tegen een eerlijke prijs, en dragen we graag bij aan transparante informatie en kennisdeling.

Kwaliteit en voorbereiding

Uit de praktijk weten we dat problemen vaak al in het voortraject ontstaan: onzorgvuldig of te jong plantmateriaal kan later in het veld voor grote verschillen zorgen. Bij Paulownia Project werken we daarom uitsluitend met geschikte niet-invasieve rassen zoals de Paulownia Elongata. We houden onze kosten transparant: waar in het artikel wordt gesproken over omgerekend €13.636 per hectare, rekenen wij met andere prijzen (*redactie). Bovendien rekenen we teeltbegeleiding niet apart door — wij vinden dat goede ondersteuning vanzelfsprekend moet zijn. Tot slot zit de teler bij ons niet vast aan afzetcontracten, maar denken we vrijblijvend mee. ‘Wie de risico’s neemt mag ook profiteren’.

De markt groeit snel, wat ten koste kan gaan van kwaliteit en zorgvuldigheid. Juist daarom hebben wij alles in eigen beheer, van laboratorium tot kwekerij, en zijn we zelf ook teler zodat we in de praktijk ervaren en leren. Zo kunnen we de kwaliteit van het plantgoed én de begeleiding waarborgen.

Goed informeren

We sluiten ons volledig aan bij de laatste zin van het artikel: laat je goed informeren en praat met andere telers die al ervaring hebben. De markt is groot genoeg voor iedereen, en kennis delen is essentieel. Daarom nodigen we geïnteresseerden graag uit om onze velden te bezoeken, ervaringen van onze telers te horen en zo meer over onze werkwijze te horen.

Wie zich verder wil verdiepen in de teeltmogelijkheden van Paulownia, vindt meer informatie en contactgegevens op www.paulowniaproject.nl. We denken graag vrijblijvend mee met grondeigenaren die deze teelt op een gezonde manier willen verkennen. Er liggen namelijk wel degelijk kansen voor de teelt van Paulownia, dit gewas heeft een veelbelovende toekomst. Het is echt een schitterende teelt!

Met vriendelijke groet,
Nathan Rommens
Paulownia Project
+31 6 45494848
Info@paulowniaproject.nl

* De redactie neemt geen verantwoordelijkheid voor ingezonden brieven

De watertransitie: van uitdaging naar kans voor de landbouw

/0 Reacties/in , , , /door

Extremen zoals langdurige droogte, piekbuien en veranderende grondwaterstanden maken duidelijk dat het huidige watersysteem onder druk staat. De watertransitie wordt steeds relevanter. Voor boeren in de Kempen betekent dit niet alleen een uitdaging, maar ook een kans om toekomstbestendig te ondernemen.

Waarom watertransitie?

De afgelopen jaren hebben we gezien dat water niet meer vanzelfsprekend is. In droge zomers kampen we met beregeningsverboden en opbrengstverlies, terwijl hevige regenval juist weer leidt tot wateroverlast en uitspoeling van nutriënten. Goed waterbeheer bepaalt in belangrijke mate de opbrengst, bodemkwaliteit en bedrijfszekerheid. De watertransitie richt zich op een beter evenwicht: water vasthouden wanneer het kan, en afvoeren wanneer het moet. Voor agrariërs is dit direct relevant.

Wat betekent dit voor boeren?

De watertransitie vraagt om een andere manier van denken én werken. Enkele belangrijke ontwikkelingen die ook voor jou van belang kunnen zijn:

  • Water vasthouden op eigen perceel
    Door sloten minder snel af te laten voeren, stuwen te plaatsen of peilen te verhogen, blijft water langer beschikbaar voor gewassen.
  • Bodem als spons
    Investeren in organische stof en bodemstructuur zorgt ervoor dat de bodem meer water kan opnemen en vasthouden.
  • Slimmer omgaan met drainage en beregening
    Regelbare drainage en efficiënte beregeningstechnieken helpen om water beter te benutten.
  • Samenwerking in het gebied
    Water stopt niet bij perceelsgrenzen. Zoek de samenwerken met buren, waterschap en terreinbeheerders.

Kansen voor de bedrijfsvoering

Ondernemen is kansen scheppen en benutten. Hoewel aanpassingen soms investeringen vragen, biedt de watertransitie ook kansen voor de toekomsat:

  • Stabielere opbrengsten door minder afhankelijkheid van extreem weer
  • Betere bodemkwaliteit en daarmee duurzamere productie
  • Minder uitspoeling van nutriënten, wat zowel economisch als ecologisch voordelen heeft
  • Nieuwe verdienmodellen, bijvoorbeeld via vergoedingen voor ecosysteemdiensten of vanuit de watertransitie voor waterberging

Rol van ANV Kempenland

ANV Kempenland kan hierin een verbindende rol spelen. Door kennis te delen, pilots te organiseren en samenwerking te stimuleren, kunnen we samen stappen zetten richting een robuuster watersysteem.

Daarnaast kan de vereniging boeren ondersteunen bij:

  • het uitwisselen van praktijkervaringen
  • het vinden van subsidiemogelijkheden
  • het opzetten van gebiedsgerichte initiatieven. Hiervoor hebben we als ANV Kempenland het plan “Circulair peilgestuurde drainage met retentiebekken” ontwikkeld. Hierbij wordt (gezuiverd) water uit de bebouwde omgeving of van het bouwblok opgeslagen om gebruikt te worden in droge periodes. Inzet van het vullen van de opslag tijdens natte periodes kan een optie zijn. Met een leverancier van drainagesystemen is het plan doorgesproken en volgens hen is het technisch uitvoerbaar. Mocht u interesse hebben en meer willen weten over dit plan, dan komen wij dit graag toelichten: info@anvkempenland.nl

Samen vooruit

De watertransitie is geen keuze, maar een noodzaak. Door als agrariërs actief mee te denken en te doen, houden we grip op onze bedrijfsvoering én dragen we bij aan een toekomstbestendig landschap in de Kempen. Juist door lokaal samen te werken, kunnen we van deze uitdaging een kans maken.

 

Algemene Ledenvergadering: 16 april

/0 Reacties/in , , , , , /door

Beste leden,

We hebben alle feiten en cijfers weer op een rijtje, daarmee laten we je graag zien wat de vereniging in 2025 heeft betekend. We horen graag van jullie of we een goede koers varen of welke koers jullie graag zien.

 

  • Kom naar onze Algemene Ledenvergadering!
  • De Beukentuin, ir. van Mettropweg , Hoogeloon 
  • donderdag 16 april, 20.00u (Zaal open 19.30u)

 

Na de pauze gaan we rond 21.00u verder met het thema dat ons allemaal wel eens bezighoudt:

  • Waarom zou ik aan agrarisch natuurbeheer doen???

Dat is een terugkerende vraag en de motivatie wordt steeds sterker. Tijd om daar nog eens bij stil te staan. Omdat er weer nieuwe kansen zijn met ANLb en met de Watertransitie, omdat de StiLa-regeling is vernieuwd en omdat we weer enkele nieuwe leden mogen verwelkomen, leek het ons een goed idee om Nol van Rijssel uit te nodigen om ons bij te praten.

Nol is beslist geen dossiertijger maar een enthousiast spreker, die met een vlotte krabbel op de flipover duidelijk maakt welke nieuwe mogelijkheden er zijn met agrarisch natuurbeheer. Het liefst gaat hij direct in op jouw vragen, dus brandt maar los.

Aanmelden niet verplicht, wel fijn: info@anvkempenland.nl 

BodemUp

/0 Reacties/in , , , , , /door

Op 3 april hebben wij samen met de ZLTO een bijeenkomst gehad van Bodemup bij De Nachtegaal in Wintelre. Dit is zowel theoretisch als praktisch. WE begonnen met het theoretische gedeelte, waarbij we uitleg kregen hoe de bodem en het bodemleven in elkaar steken. Daarna zijn we naar buiten gegaan om een profielkuil(tje) te steken. Helaas bleek de grond niet erg geschikt, zodat het leerdoel niet helemaal behaald kon worden.

Over BodemUP
BodemUP Brabant is een project dat als doel heeft om grootschalig bodemmaatregelen te realiseren
op agrarische bedrijven in Noord-Brabant. Het project heeft een looptijd van 5 jaar (2022–2027) en
wordt gezamenlijk gefinancierd door het waterschap Aa en Maas, waterschap De Dommel, waterschap
Brabantse Delta, waterschap Rivierenland, Brabant Water en de provincie Noord-Brabant. Het streven
is om ca. 2000 agrariërs te werven als deelnemer. Deelnemers krijgen via een bodemcoach kosteloos
advies op maat over passende bodemmaatregelen. Zo werken zij aan een vitalere bodem en een
betere waterkwaliteit.

Vitale Bodem
Een vitale bodem is dé basis voor een duurzame voedselproductie, voldoende en schoon (drink)water
en meer biodiversiteit. Boeren en tuinders hebben hierin een cruciale rol. Door het optimaliseren van

hun bodemmanagement kan de kwaliteit van de bodems worden versterkt. Brabantse boeren kunnen
zich hierover laten adviseren door bodemcoaches.
Iedere coach heeft alle kennis in huis om boeren te adviseren over voor hen relevante en praktische
bodemmaatregelen. Deze adviezen richten zich bijvoorbeeld op een betere bodemvruchtbaarheid,
optimaliseren van de bemesting en ziekteresistentie. Of het tegengaan van verdichting, de
vochthuishouding en het sluiten van kringlopen. Ook met vragen over versterking van het
verdienmodel kunnen deelnemers bij de bodemcoach terecht.

Kruidenrijk gras voor het voerhek (foto: Yvonne van Spreuwel-Meijer)

Experimenteren en combineren met Gijs

/0 Reacties/in , , , /door

Hij houdt wel van een beetje pionieren en dan met kennis en vaardigheden een nieuwe teelt tot een succes brengen.

Gijs stuurde in mei dit gave filmpje in. Wintergerst met paarse wintererwten mei 2025.

Kijk zelf maar of dit een succes gaat worden. Mooi is het filmpje van Gijs in elk geval wel!

Heb jij ook leuke beelden voor de nieuwsbrief? Stuur ze naar info@anvkempenland.nl

 

 

Wandelen met De Runboeren, een fotoverslag

/0 Reacties/in , , , , /door

We kennen onze boerenbeheerders van EVZ De Run inmiddels wel. Deze natuurstrook wordt gewaardeerd door wandelaars en passanten, maar hoe staat het met de natuurontwikkeling?  Tijd voor een eerste inventarisatie!

EVZ (ecologische verbindingszone) De Run is aangelegd langs de oever van het beekje, voor de migratie van soorten van de Cartierheide naar het Dommeldal en andersom. Nu, zes jaar na de aanleg, is het omvormingsproces van landbouwgrond naar natuur, tot rust gekomen. Onze veldcoordinator, Nelis Klaasen, neemt voortaan de ecologische begeleiding op zich. WE willen weten of het beheer effect heeft. We vroegen  IVN Veldhoven-Eersel-Vessem om hulp. Een aantal vrijwilligers pakte deze klus op en besteedde maar liefst 127 mensuren aan de opname van planten en vogels in EVZ De Run in de zomer van 2024.

IVN-rapport verrast!
Op tweede pinksterdag overhandigde Gerard Lijten, secretaris van IVN-VEV het rapport van de Planten- en Vogelinventarisatie EVZ De Run aan de voorzitter van ANV Kempenland, Monique Leesberg. Gerard bekende dat zijn verwachtingen over deze EVZ flink overtroffen zijn. Met 3,5 km lengte en gemiddeld 25m breedte, gaat het om een beperkt element. Maar met de gevarieerde kruidenvegetatie, bosjes, plasdras, een zestal poelen en de stroom zelf, is het toch om een aantrekkelijk element geworden.

Mooie resultaten
Ondanks de slechte zomer waren de vrijwilligers van IVN verrast over de scores. Ze troffen veel meer soorten planten (197) en vogels (36, waaronder 15 broedvogels) dan verwacht. Er zijn zeldzame soorten bij, als spotvogel, bosrietzanger, tuinfluiter, kneu. Onlangs is nog de kleine karekiet waargenomen. Dit jaar zal Ruud van Cuijk de amfibieën en insecten monitoren.

Poelentocht
Aan de jaarlijkse publiekswandeling door de EVZ werd dit jaar een thema geknoopt. Na zes jaren komt immers het periodiek beheer van de poelen om de hoek kijken. Bewoners en geïnteresseerden werden uitgenodigd om mee te wandelen met de deskundigen van IVN, Waterschap De Dommel en Weidevogelvereniging Reusel De Mierden. Zij vertelden elk vanuit hun eigen gezichtspunt over de waarde van een poel. Hun aandachtspunten zijn verschillend, maar elk van de drie poelen kreeg een dikke voldoende. We telden zo’n 40 deelnemers.

Proefjes, schepnetjes en cuvetjes
De heren van IVN en van Weidevogelvereniging Reusel-De Mierden (Ruud van Cuijk) brachten schepnetjes en cuvetjes mee om het wat concreter te maken. Dat is natuurlijk altijd pret, zeker voor de kinderen. Iris van der Laan van Waterschap De Dommel liet zien hoe eenvoudige metingen van waterkwaliteit eruitzien. Zij was tevreden over de geleidingswaarde: 4,8 en ook de pH die ze aflas: 6,8: dat is in orde.

Een ijsje toe
Om de gunstige resultaten van dit samenwerkingsproject tussen de gemeenten Bergeijk en Eersel, de boeren, IVN, de weidevogelvereniging en ANV Kempenland te vieren, trracteerden de gemeenten op een ijsje in de ijssalon van een van de boerenbeheerder, die ook een wandelpad over boerenland aanlegde.

Afb: Samen met Gerard scheppen in de poel

Afb: De wandelaars bekijken de variatie in de vegetatie

Afb: Nou wil ik wel eens weten wat er nu echt leeft onder de waterspiegel?

Afb: Het laatste traject was een evenwichtsoefening

Afb: Met Karel als noeste hekkensluiter komt iedereen veilig thuis. (Foto’s: N. Klaasen)

Het wandelroutekaartje

 

 

Water als basis in een veranderend klimaat

/0 Reacties/in , , , , /door

Midden-Brabant heeft een sterk watersysteem nodig, dat opgewassen is tegen hele natte en hele droge perioden. Met ruimte voor water. En voldoende grondwater en oppervlaktewater, dat schoon en veilig is. Samen met inwoners, boeren, bedrijven en natuurorganisaties werken we de komende jaren in stappen naar een watersysteem dat tegen een stootje kan. Dit noemen we de watertransitie.

Stimuleringsregeling Samen beter in Waterbeheer

De regeling Samen beter in Waterbeheer helpt boeren die bij willen dragen aan het herstellen van het watersysteem en de waterbalans. Zo hopen we overlast in droge én natte perioden zoveel mogelijk te voorkomen. De juiste maatregelen kansen op de goede plek. Op de koppen is dat anders dan op de flanken of in de beekdalen. De regeling vermeldt per maatregel voor welk gebied deze geschikt is. De regeling wordt meerdere keren per jaar opengesteld. In april 2025 was dat voor het eerst.

Mogelijke maatregelen

Minder overlast van weersextremen, daar doen we het voor. Meer water bergen op je land of om de kwaliteit van het water te verbeteren. Maatregelen voor een natuurlijker bodem- en watersysteem. Bijvoorbeeld door waterlopen anders in te richten, transitiegewassen te planten of ander bodembeheer. Of door sturende en niet-sturende maatregelen. Interesse?

Veldcoördinatoren helpen je

De veldcoördinatoren van BoerenNatuur Brabant nemen jou zoveel mogelijk zorgen uit handen. Een veldcoördinator stelt samen met jou een plan op. Daarin staat wat nodig is voor een zo goed mogelijk peilbeheer en/of de inrichting van een bepaald gebied. Jouw plan kun je aanmelden als onderdeel van een collectieve aanvraag. De veldcoördinator dient die collectieve aanvraag in.

Contactformulier: Samen beter in Waterbeheer » Brabantslandschap.nl

De vergoedingen

Het waterschap stelt vergoedingen beschikbaar voor de watertransitie. De veldcoördinator bespreekt welke vergoedingen voor maatregelen op jouw locatie mogelijk zijn. De bedragen gaan meestal uit van de normkosten, maar kunnen ook uitgaan van werkelijk gemaakte kosten. Dit hangt af van de opties die je kiest.

Als eigenaar kun je een inrichting- en/of beheervergoeding voor zes jaar krijgen. In sommige gevallen wordt landbouwgrond omgevormd tot natuur. In dat geval kun je ook een vergoeding krijgen voor de waardedaling van landbouwgrond naar natuurgrond. Als de agrarische bestemming op de grond blijft, zijn er ook mogelijkheden om voor zes jaar een vergoeding voor inkomstenderving te krijgen.

Poelentocht met verrassingen, 9 juni, 10.00u

/0 Reacties/in , , , , , , , /door

Zin in een korte afwisselende wandeling op tweede pinksterdag? In de ecologische verbindingszone (EVZ) langs De Run bloeien de kruiden nu prachtig. De Runboeren laten weer graag een stukje van hun natuurbeheer langs de stroom aan je zien. Trek je wandelschoenen of je laarzen aan en ga met ons mee. Er staat koffie, thee en limonade voor je klaar en je wordt er zelfs weer wat wijzer van.

Wat leeft er in de poelen langs het riviertje De Run? Hoe zit het met de waterkwaliteit? Waarom zit er geen vis in? Wat levert de ecologische verbindingszone op voor de natuur? Hoe kijken de Runboeren naar hun beheertaak?

Natuurbeheer door boeren

De EVZ ligt er niet voor niets. Zij verbindt de Cartierheide met het Dommeldal zodat insecten en kleine dieren zich kunnen verplaatsen. Zeven jaren na de eerste aanleg zijn de poelen nu tot rust gekomen. Er zijn waterplanten, riet, een oeverzone, er is wat ruigte. Maar de poelen mogen niet dichtgroeien. De Runboeren en ANV Kempenland nodigden deskundigen uit om samen te kijken hoe de poelen erbij liggen en wat er nodig is. IVN, Weidevogelvereniging Reusel De Mierden en Waterschap De Dommel sturen ons elk een specialist die dat met ons gaat bekijken. Extra interessant nu het GOB natuurbeheer door boeren propageert (klik hier) …Leuk als jij erbij wil zijn!

Ook leuk voor kinderen

Neem je kids mee, want zij zullen een ritje met de huifkar best waarderen. Die brengt ons van de ijsbrouwerij naar het beginpunt aan de Eerdbrand en van daaruit lopen we terug naar de Berkterbeemden. Een kleine 3 km. Niet al te ver dus, maar net genoeg om een indruk te krijgen van de betekenis van deze EVZ.

Schepnetjes en proefjes

Onderweg mag je een keertje scheppen in de poel en er worden onderzoeksproefjes gedaan. Tref jij een libellelarve, een watertor of een salamander? Is dat water echt wel zo schoon als de boeren ons vertellen? Je bent van harte welkom en voor de liefhebber is er een ijsje na afloop. Brave hondjes mogen mee, maar wel aangelijnd.

  • Maandag 9 juni, 10.00u
  • Start: Koetje Kaat, Berkterbeemden 10, Bergeijk

 

* Deze publieksactie was niet mogelijk geweest zonder de medewerking van de gemeenten Bergeijk en Eersel, ANV Kempenland en De Runboeren.

Afb: Dagelijkse monitoring doen de boeren zelf (Foto: N. Klaasen)

Afb: De EVZ is ook ingericht voor wandelaars (Foto: N. Klaasen)