Tien jaar BoerenNatuur Brabant

/0 Reacties/in , , , /door

Herinner je het je nog? Tien jaar geleden moest het allemaal anders: het agrarisch natuurbeheer moest voortaan gebiedsgericht aangestuurd worden en individuele aanvragen voor een vergoeding voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) moesten voortaan…. gebundeld worden in een collectieve aanvraag via boerencollectieven. Kempenland verenigde zich met 7 zuster-ANV’s in het hagelnieuwe Collectief Midden-Brabant maar alles moest nog uitgevonden worden.

 

BoerenNatuur is overal

Inmiddels bestaan de 40 landelijke collectieven 10 jaar. Samen verenigden ze zich in BoerenNatuur Nederland om het gesprek met het ministerie uit één deskundige mond te kunnen voeren. Dit was voor veel collectieven aanleiding om ook hun eigen naam te wijzigen. In Brabant kennen we nu de samenwerkende collectieven ‘BoerenNatuur Brabant West, Midden en Oost’, met elk haar karakteristieke landschappen. Midden kende wat startproblemen door de bewerkelijke ‘kleinschaligheid’ en het ontbreken van vogelleefgebieden.

 

BoerenNatuur overtuigt

Monitoring en analyse wijzen uit dat de collectieve aanpak begint te werken. De overheid gelooft in agrarisch natuurbeheer en is in toenemende mate bereid te investeren in ANLb en ook de waterschappen stellen middelen beschikbaar voor een vitaal platteland. Momenteel zitten we halverwege de tweede collectieve aanvraag ANLb met een looptijd van zes jaren. De deelnamebereidheid en de budgetten kenden vooral in het laatste jaar een stevige groei. Met een jaarbudget van 3,5 miljoen is BoerenNatuur Brabant een speler van formaat geworden. Maar we zijn er nog lang niet.

 

Doorgroei

Hoog tijd om uit de schaduw te treden. Daartoe heeft BoerenNatuur Brabant (West, Midden en Oost) het tienjarig bestaan benut om relevante overheden en bestuurders van de ANV’s uit te nodigen voor de jubileumviering op 6 november jl. Er klonk verbazing bij de genodigden over de professionalitiet en de snelle groei van het Agrarisch natuurbeheer. BoerenNatuur Brabant staat op de kaart!

 

Boeren en grondeigenaren

Dit alles was niet mogelijk geweest zonder de inzet van de deelnemers die het ANLb omarmd hebben en elke dag werken aan betere kansen voor de planten en dieren van het Brabantse platteland. Voor de deelnemers ging het ANLb van start op 1 januari 2016. Reden om volgend jaar ’10 jaar ANLb’ met elkaar te vieren.

 

BoerenNatuur Zomerweken 2026

Over het programma wordt al nagedacht en BoerenNatuur Nederland denkt mee. Overal in den lande worden activiteiten georganiseerd tijdens de BoerenNatuur Zomerweken van 17 juni t/m 17 juli. Excursies, presentaties en workshops voor de deelnemers, maar het is ook een goede gelegenheid om het ANLb bij het publiek onder de aandacht te brengen. Denk je mee over de invulling van het programma? Tijdens de ALV op 19 februari 2026 weten we meer te vertellen en we horen ook nu al graag jullie ideeën: info@anvkempenland.nl

 

Wat betekent BoerenNatuur Brabant Midden (BNBM) voor jou?

/0 Reacties/in , , /door

In Brabant werken drie collectieven samen In BoerenNatuur Brabant. Zoals bekend vallen we met ANV Kempenland onder BoerenNatuur Brabant Midden. De drie collectieven werken samen waar het kan, met het doel om steeds meer gezamenlijk op te trekken. De samenwerking is in een koersdocument namens de drie collectieven beschreven. Dit is vindbaar op: https://boerennatuurbrabant.nl/brabantse-collectieven/

Hoofdactiviteit van de collectieven is het uitvoeren van de regeling ANLb, zodat u goed geïnformeerd aan de slag kunt en netjes de vergoeding uitbetaald krijgt. Inmiddels zitten we in de tweede periode van het ANLb.

Regelingen en projecten

Daarnaast steekt uw collectief de nek uit om de regeling steeds beter toe te passen op onze regio en waar mogelijk passende projecten voor de leden binnen te halen. Zo kennen melkveehouders al de Brabantse Biodiversiteitsmonitor BBM ism. Brabants Bodem (Van Gogh National Park). De projecten Productief Kruidenrijk Grasland (PKG) en Transitiegewassen (TG) in Midden-Brabant zijn mogelijk gemaakt met Waterschap De Dommel en konden rekenen op groot enthousiasme bij onze leden. Ook de RABObank investeert in projecten.

Aandeel Brabant

Boerennatuur Brabant spant zich in om onze provincie substantieel toe te bedelen mbt. het nieuwe budget, juist vanwege het grote aandeel natuurgebieden in Brabant. De beekdalen kennen immers langgerekte randzones.

500 Miljoen voor ANLb

/0 Reacties/in , , /door

Met BoerenNatuur Nederland, de 40 collectieven en 12.000 deelnemers en de vele vrijwilligers maken wij ons elke dag sterk voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb). We zijn blij met de erkenning van ons werk. De structurele toekenning van het verhoogde budget kan het mogelijk maken om de vergoeding voor groene diensten om te zetten in een duurzaam verdienmodel.

Randvoorwaarden voor een effectief ANLb

BoerenNatuur Nederland brengt de volgende randvoorwaarden in om de uitbreiding als groen verdienmodel voor boeren tot een succes te maken:

  • concurrerende vergoedingen voor groen/blauwe diensten
  • een bedrijfstoeslag voor bedrijven die fors inzetten op ANLb
  • langjarige contracten
  • monitoring van habitatkwaliteit en niet alleen van soorten
  • goede afstemming van beleid
  • voldoende flankerend beleid
    • meer structurele en gebiedsbrede aanpassingen in het waterbeheer
    • actief predatiebeheer
    • verruiming van de inzet van grondinstrumentarium voor het versterken van de leefgebieden van het ANLb
    • het versterken van gebiedsspecifieke kennisontwikkeling

Win-win

Door het ANLb in te zetten als volwaardig alternatief groen verdienmodel voor boeren kan het ANLb maximaal bijdragen aan het realiseren van de maatschappelijke opgaven op het gebied van natuur en landschap: een win-win voor boeren en de samenleving als geheel.

Lees meer: klik hier!

 

M.Leesberg

Projecten en kansen in het kort

/0 Reacties/in , , /door

 

  • Het ANLb-budget wordt structureel aanzienlijk verhoogd. Hoe gaat dat er uit zien? Gaan de vergoedingen omhoog? Wordt de looptijd van de contracten verlengd? Worden de leefgebieden uitgebreid? Hierover komt het komende jaar meer duidelijkheid. Er is een voorschot toegezegd voor de voorbereidingen
  • Ondersteuning voor bedrijfsplannen met Boerenperspectief Brabant
  • In de STILA-regeling is nog ruimte in 2024/25
  • Initiatieven uit het veld voor beter waterbeheer of voor gemeenschappelijke miniwaterschapjes kunnen nog altijd ingediend worden: info@anvkemepenland.nl
  • Elders in deze nieuwsbrief lees je over de bijeenkomst Bodem-Up op 3 april 2025
  • Op dit moment kunnen wij zelf geen kruidenrijk graslandproject aanbieden, maar Urgenda biedt nog altijd een vergoeding https://1001ha.nl/. Hier vind je ook info over korting op zaad voor groenbemesters.
  • PatrijsParadijs Hilvarenbeek gaat haar 8e jaar in. Hopelijk zal 2025 meer jong leven brengen
  • Heb je zelf ideeën, laat het ons weten op info@anvkempenland.nl

Setje infosheets bij probleemkruiden

/0 Reacties/in , , /door
Zo mooi als op de foto wil het niet altijd zijn. Nou is dat ook niet het eerste doel, als de vogeltjes er maar blij mee zijn.

Bij de veldbijeenkomsten blijkt telkens weer dat er zorgen zijn over de druk van ongewenste kruiden.

BoerenNatuur Veluwe heeft handige infosheets ontwikkeld per plaagsoort om je wegwijs te maken in het beheer.

Lees meer:  https://www.boerennatuurveluwe.nl/probleemkruiden-en-invasieve-exoten

Er zijn sheets voor:

Met dank aan de collega’s op de Veluwe!

 

Veldbijeenkomst ANLB-LEEFGEBIED REUSEL / Probleemkruiden

/0 Reacties/in , , , , , , /door

Met de start van de ANLb regeling in 2016 zijn er in ons werkgebied 2 leefgebieden Open Akkers op Zand (OAZ) aangewezen: Reuselse Heide en Rielsche Heide.

Het zijn gebieden waar enerzijds ecologische kansen liggen en anderzijds bereidwilligheid bestaat om mee te werken aan een platteland met natuurwaarde. Belangrijk is ook de medewerking van een natuurwerkgroep. In deze gebieden zijn extra mogelijkheden voor agrarisch natuurbeheer mogelijk met ANLb.
De veldmedewerkers van BoerenNatuur Brabant Midden hebben veldexcursies georganiseerd om met elkaar te kijken waar het goed gaat en waar bijsturing wenselijk is en vooral ook hoe dan???

Probleemkruiden

Bij de veldbijeenkomsten blijkt telkens weer dat er zorgen zijn over de druk van ongewenste kruiden.

BoerenNatuur Veluwe heeft handige infosheets ontwikkeld per plaagsoort.

Je vindt ze hier: https://www.boerennatuurveluwe.nl/probleemkruiden-en-invasieve-exoten

Er zijn sheets voor:

Afb: in het veld zie je pas hoe soortenrijk het is

Landbouw in transitie: Kun je dat eten?

/0 Reacties/in , , /door

Nee. Transitiegewassen kun je niet altijd eten. Toch durven Kempische boeren de uitdaging aan om verder te kijken dan graan en aardappelen. Boerennatuur Brabant Midden denkt mee!

Productief Kruidenrijk Grasland (PKG)

Inmiddels is PKG een gevestigd hoofdstuk in de transitie. Diepere worteling maakt het gewas beter bestand tegen droogte en het helpt water vast te houden in de bodem. Met haar gespreide bloei is het aantrekkelijk voor insecten. De vlinderbloemige soorten binden stikstof uit de lucht. Omdat koeien het graag lusten is het gewas goed inzetbaar binnen het eigen bedrijf.

En Miscanthus?

Dat is de deftige naam voor ‘Olifantsgras’. Het is een hoog opschietende grassoort met een hoge biomassa.. Miscanthus kan zich met weinig hulpstoffen en onder wisselende omstandigheden, droog, nat, goed ontwikkelen. Het is een langjarige teelt die na de eerste aanloop weinig bewerking meer vereist en een stabiele oogstverwachting geeft tot wel 20 jaren. Binnen het GLB valt het binnen de ‘vezelgewassen’ en ‘meerjarige teelt’

Toepassing

Het gewas wordt toegepast in de bodemverrijking en als substraat, maar kansen liggen voornamelijk in de bouw. In die sector wordt gezocht naar sterke, lichte, duurzaam verkregen, hernieuwbare materialen met een hoge isloatiewaarde.

Kip-ei

Bij elk nieuw product heb je te maken met het Kip-Ei verhaal: voor doorontwikkeling is massa nodig, maar de afzetstroom en de prijsvorming is nog onduidelijk. Met het project 100haTG1.0 van BoerenNatuur Brabant Midden en Waterschap De Dommel hebben 15 boeren samen ruim 50 ha Miscanthus aangeplant.

Stimulering en monitoring

De hoge aanplantkosten vormen een eerste drempel. Hieraan werd binnen het project tegemoetgekomen met budget van Waterschap De Dommel. BoerenNatuur Brabant Midden voert het project uit en draagt zorg voor een stukje teeltbegeleiding en monitoring. In samenwerking met de HAS en Adviesbureau ‘Terug naar de Basis’ is een uitgebreide bureaustudie opgezet naar het verdienmodel. Ook aan landschappelijke inpassing en bodemgezondheidsaspecten wordt aandacht besteed. Volg die ontwikkeling: https://boerennatuurbrabant.nl/tg/

Voorzitter BoerenNatuur Nederland roept de minister op!

/0 Reacties/in , , , /door

Minister Femke Wiersma zoekt oplossingen voor de hoofdpijndossiers Stikstof, Biodiversiteitsverlies, Water en Toekomstperspectief voor boeren. In de Uitzending van Vroege Vogels op 4/8 biedt Marij Klever, voorzitter BoerenNatuur Nederland, de minister mooie kansen aan met agrarisch natuurbeheer. “Ik merk bij veel boeren een enorme drive om mee te doen. Ik roep de nieuwe regering op deze boeren die kans te geven”.

Maatwerk

De motivatie voor ANLb onder boeren is hoog, zo stelt zij, juist vanwege de vrijwilligheid en het inpassen met maatwerk. Boeren kunnen samen met de veldmedewerker kijken wat past bij welke boer, op welke plek, tegen vergoeding van inkomstenderving en beheerkosten: zelf aan de knoppen!

Klever houdt een pleidooi voor uitbreiding ANLb voor heel Nederland ipv alleen de kansrijke plekken (Leefgebieden). Zij ziet in agrarisch natuur- en landschapsbeheer een belangrijk deel van de oplossing.

Uitdagingen

“Ik verwacht dat de minister vooral inzet op de bestaanszekerheid van boeren”, vertelt Klever. “We kunnen elkaar daar vinden. Door agrarisch natuur- en landschapsbeheer te versterken, zorgen we voor een goede boterham voor de boer, en werken we tegelijkertijd aan uitdagingen op het gebied van klimaat, bodem, water, landschap en biodiversiteit.

Onze boodschap slaat aan. Intussen zijn er toezeggingen voor 500 miljoen tbv. agrarisch natuurbeheer. Onze provincie kent veel kwetsbare natuur, zoals de N2000 gebieden, de beekdalen, maar denk ook aan biodiversiteitsverlies, verdroging, bodemverschraling en daarbij opgeteld de woningbouwopgave, de verstedelijking en vergroening van bedrijventerreinen.

BoerenNatuur Brabant zet voor Brabant in op een aanzienlijk deel van dit budget.

Pilot Biodiversiteitsmonitor Graasdierhouderij

/0 Reacties/in , , , , /door

“Eindelijk’, horen we verzuchten. Na ruim drie jaren ervaring met de Brabantse Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij (BBM) is vriend en vijand overtuigd van het succes van deze regeling. Kan zoiets ook voor andere sectoren?

BBM voorziet in een ‘bedieningspaneel’ waarop je eigen duurzaamheidsscore af te lezen is en het effect in beeld gebracht wordt van maatregelen die je treft in het kader van duurzaamheid en biodiversiteit. Veel boeren werken er graag mee en zien kans hun duurzaamheidsprestaties te verhogen. De resultaten worden binnen de regeling uitbetaald in euro’s.

Start met Melkvee!

De regeling ging van start met de melkveehouderij om de doodeenvoudige reden dat melkveehouders al gebruik maken van de KringloopWijzer, op basis van 9 Kritische PrestatieIndicatoren (KPI’s). Die regeling is voor BBM alleen een beetje uitgebreid in de richting van biodiversiteit.

Boerenverstand

Met een nieuwe pilot ontwikkelt onderzoeksbureau Boerenverstand, in opdracht van Brabants Bodem,  een nieuwe set KPI’s voor de graasdierhouderij: zoogkoeien-, schapen-, geiten (met weidegang)- en overige graasdierbedrijven. Naar de haalbaarheidsresultaten wordt nu naar uitgekeken. Laten we het voorlopig BBG noemen.

Word wijs met het Wintercollege van BoerenNatuur Brabant!

/0 Reacties/in , , , /door

De eerste maanden van het jaar is het tijd voor plannenmakerij en om nog weer wat bij te leren. BoerenNatuur Brabant is dit jaar goed gestart met drie webinars voor de deelnemers. Ze konden elk op een warme belangstelling rekenen. De webinars zijn opgenomen zodat je nog eens rustig terug kunt kijken.

  1. Monitoring ANLb, oa. weidevogels, akkervogels/ patrijzen

Aan het woord Fien Oost van Brabants Landschap (de opname staakt helaas na 37 minuten)

 

  1. Beheereenheid Vogelakker, de teelt van Luzerne PKG en Natuurbraakstroken

Een duo-college van Carlo Braat (ZeeBra) en Pim Clotscher (Neutkens Zaden)

 

  1. GLB in relatie tot ANLb

Een heldere wegwijs in deze ingewikkelde materie met actuele wijzigingen, door Erik van Moorsel (ZeeBra) en John Bal (Arvalis)

Video-opname webinar GLB/ANLb: klik hier! en even doorscrollen

Ook als slidepresentatie

Voor wie liever op eigen tempo er doorheen gaat zijn de slidespresentatie, indien beschikbaar, te vinden op: https://boerennatuurbrabant.nl/webinars/