Erkenning waarde van duurzame productie met ‘ Thrue value’

De Agrofoodsector sorteert voor op een omslag naar waardering van de gehele productieketen. Waarom komt de structurele omslag naar duurzaam produceren zo moeizaam op gang?

 

Onze voedselproductie heeft effecten op bodemkwaliteit, water, klimaat en biodiversiteit. Ook dierenwelzijn en het landschap staan onder druk. Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd. Daarmee wordt duidelijk dat het huidige systeem op termijn niet houdbaar is.

 

Waardering moet zich vertalen in het verdienmodel

Positieve en negatieve effecten van voedselproductie worden nauwelijks meegenomen in de productprijs. We zijn ervan doordrongen dat duurzame productie maatschappelijke waarde oplevert, maar de financiele prikkel blijft achter. Voor agrarisch ondernemers betekent dit dat investeren in duurzaamheid niet vanzelf leidt tot een beter verdienmodel. Met goede bedoelingen alleen redden de bedrijven het niet.

 

Het nieuwe credo: ‘True Value’ 

Het begrip ‘True Value’ krijgt steeds meer aandacht. Daarbij staat de werkelijke maatschappelijke waarde van voedsel centraal. Niet alleen de verborgen sociale en milieuschade (thrue pricing) telt, maar ook de sociale en ecologische kwaliteiten moeten meewegen (true value) in de totale waarde van het product. Duurzame productie moet niet alleen erkend, maar ook beloond worden.

 

Overheid kom in beweging!

‘Vrijwel alle grote spelers in de keten — van verwerkers tot retail — hebben zich gecommitteerd aan verduurzaming’, zegt Alex Datema, directeur Food & Agri Nederland bij Rabobank. ‘Rabobank stimuleert de verduurzaming eveneens met rentekorting en een transitiefonds van 3 miljard euro. Nu is het aan het kabinet om door te pakken met duidelijke, bindende doelen en voldoende middelen’,

 

BBM geeft inzicht

Met die doelsturing behoudt de ondernemer zijn bewegingsvrijheid. Biodiversiteitsmonitor-programma’s als BBM en BBA helpen de boer op weg om met Kritische Prestatie-Indicatoren (KPI’s) de eigen productieketen in beeld te krijgen. Van daaruit kun je effectieve stappen zetten.

Lees meer:

en

Basiskwaliteit Natuur (BKN)

Basiskwaliteit Natuur (BKN)

Al eens gehoord van BKN? Grote kans dat dat binnen niet al te lange tijd gaat gebeuren.

Het idee is dat gewone soorten op het platteland en in het stedelijk gebied kunnen overleven als de basiscondities op orde zijn. De merel zeg maar, en de mus. Geen hoogdravende doelsoorten met ingewikkelde eisen, maar per landschapstype een minimumcriterium. Wat is er? Wat zou er kunnen zijn, hoe kan het aangeheeld worden?

Aansluiten bij wat er is

Daaruit wordt een inrichtingsstrategie ontwikkeld die als advies dient bij ruimtelijke ontwikkelingen. Kerngedachte: Als de basiskwaliteit op orde is, dan volgen de soorten die er thuishoren vanzelf: alles wat wortelt, groeit, graaft, kruipt en vliegt. Veel ontwikkelingen dragen al bij, de Groenblauwe dooradering (GBDA) bijvoorbeeld.

Alliantie BKN

Rond Goirle, Oisterwijk, Hilvarenbeek en Tilburg loopt al enige tijd een pilot. Onlangs is samenwerking in de alliantie BKN bekrachtigd en ondertekend door 16 partijen, waaronder ANV Kempenland. Onze inbreng richt zich op de verbinding met de ondernemers in het gebied.

Erkenning en beloning

Zo geven we onze inbreng aan de voorkant. In de Alliantie moeten grondeigenaren nog beter vertegenwoordigd: het is werk in wording. Tegenover een dienst voor de natuur moet voor de ondernemer erkenning en beloning staan, zo schrijft de Alliantie.

Kracht in de bottom-up aanpak

Op termijn gaan alle Nederlandse gemeenten werken aan Basiskwaliteit Natuur: landelijke en

Europese regelgeving vragen om dekkende resultaten. Brabant is er in deze gemeenten

vroeg bij en heeft daardoor tijd en ruimte om een eigen aanpak te ontwikkelen, uitgaand

van een ‘Goed Gesprek’ dat start bij de verhalen in het gebied en de kijk en de belangen van

wie er wonen en werken.

Bijen-Bufferstroken in 2026 ook in het Van Gogh Nationaal Park!

Na het grote succes van de afgelopen jaren in West-Brabant, kunnen volgend jaar ook agrariërs uit het gebied van het Van Gogh Nationaal Park (VGNP) Bijen Bufferstroken aanleggen. Daarmee groeit het project uit tot een initiatief dat écht verschil maakt voor de biodiversiteit in Brabant.

 

Wat is een bijen-bufferstrook?

Met een meerjarig inheems bloemenzaadmengsel, dat speciaal is samengesteld voor Bijen en Bestuivers, maar ook voor het gewas, kan de verplichte bufferstrook een bloeiend lint vol leven worden.

 

Waarom is de inzet voor bestuivers zo belangrijk

Wilde bijen en andere bestuivers zijn onmisbaar voor onze voedselvoorziening en biodiversiteit. Meer dan 75% van onze voedselgewassen is afhankelijk van bestuiving. Voor wilde planten in de natuur is dat zelfs meer dan 85%. Omdat insecten aan de basis van de voedselketen staan zijn ze ook voor de biodiversiteit van kardinaal belang.

 

194 km!!!

Helaas nemen de aantallen bestuivers al decennia af door o.a. verlies aan leefgebied. Daarom zet Bijenlandschap West-Brabant zich sinds 2018 actief in om bestuivers te helpen. Meer dan 40 organisaties – waaronder overheden, bedrijven, onderwijsinstellingen, agrariërs, Brabants Landschap en natuurverenigingen – werken samen aan een bij vriendelijker West-Brabant.

In 2024 werd in West-Brabant al voor 154 kilometer aan bloemenzaden verstrekt en in 2025 zelfs voor 194 kilometer. Een prachtige groei. Hopelijk kunnen we dit in 2026 verdubbelen!

 

Natuurlijke plaagbestrijding

Bij de samenstelling van het mengsel is zorgvuldig gekeken naar planten die aantrekkelijk zijn voor bijen en bestuivers. Maar men keek ook naar de bijdrage aan natuurlijke plaagbestrijding in het gewas ernaast. Het mengsel mag natuurlijk geen waardplanten van ziekten bevatten. Met bijenbufferstroken helpen we bijen en bestuivers én we versterken het landschap. Samen zorgen we voor meer kleur, meer natuur en meer bijen in Brabant.

 

Afstemming op verschillende teelten.

Met Bijen Bufferstroken ontstaat een voedselrijke omgeving waarin bijen en andere bestuivers zich kunnen voeden en voortplanten. Dat is goed voor de natuur én gunstig voor de agrarische sector.

Er zijn vijf verschillende bloemenmengsels ontwikkeld. Voor melkveehouders is het mengsel voor de maïsteelt interessant maar ook voor ander bouwland zijn er mengsels:

  • fruitteelt
  • boomkwekerij
  • akkerbouw zonder peulvruchten
  • akkerbouw met peulvruchten
  • maïsteelt

 

Doe mee in 2026!

Voor agrarische bedrijven in West-Brabant en het Van Gogh Nationaal Park zijn de bloemenmengsels ook in 2026 kosteloos beschikbaar, dankzij bijdragen van de Provincie Noord-Brabant, Rabobank en Waterschappen.

 

Aanmelden kan vanaf half januari 2026 via www.bijenlandschapwestbrabant.nl.

Let op: er is een beperkte hoeveelheid bloemenmengsels beschikbaar – dus meldt u tijdig aan!

 

Sterke groei ANLb

Het ANLb wordt gezien als een belangrijk instrument voor het versterken van de relatie tussen landbouw, landschap en natuur. Welke ontwikkelingen zien we?

 

De rapportage ‘Natuur in Nederland’ (ministerie van LVVN en de provinciale organisaties IPO en BIJ12) meldt dat de oppervlakte agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) in Nederland in 2024 is toegenomen met ruim 5.000 hectare ten opzichte van 2023.

Afname agrarisch grasland

Het oppervlak agrarisch grasland is in de periode 2016 tot en met 2023 gedaald met 45.700 ha, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dit is een afname van 5 procent. Agrarisch (en overig) grasland is voor een deel omgezet naar bebouwing en akker- en tuinbouwgebied, maar ook gedeeltelijk veranderd in natuurlijk grasland door uitbreiding van het natuur- en landschapsbeheer. Het oppervlak (half)natuurlijk grasland, bijvoorbeeld in agrarisch natuurbeheer, is in de periode 2016 tot 2023 met 25.500 hectare toegenomen.

Nog niet uit de gevarenzone

Ten opzichte van de vorige Vogel- en Habitatrichtlijn-rapportages is het aantal vogelsoorten dat een positieve populatietrend laat zien gestegen. Tegelijkertijd zijn 88 procent van de habitattypen en 60 procent van de soorten van de Habitatrichtlijn nog in een ongunstige staat van instandhouding.

De zesjaarlijkse rapportage van de Vogel- en Habitatrichtlijn spreekt van een beeld vergelijkbaar met 2019. ‘Voor bepaalde vogels, Habitatrichtlijnsoorten en habitattypen zijn positieve ontwikkelingen zichtbaar, maar gemiddeld genomen gaat het niet goed met de onder de richtlijn beschermde natuur.’

Lees meer: Klik hier!

 (bron: Nieuwe Oogst 2025 12 11)

Landcoöperatie Dal van de Kleine en Groote Beerze

In het voorjaar is door de leden van Landcoöperatie Dal van de Kleine Beerze besloten om het lidmaatschap aantrekkelijker te maken. Het begin is gemaakt.

Toegankelijker

Waar voorheen certificaten ter waarde van € 2500,- werden uitgegeven kun je nu voor € 50,- per jaar lid worden. Van dit bedrag is € 25,- bestemd om in de toekomst landbouwgrond aan te kopen en het andere deel is bestemd het organiseren van activiteiten, publiciteit en administratie.

Nieuwe naam

Tevens is de naam veranderd in: Landcoöperatie Dal van de Kleine en Groote Beerze. De Groote Beerze wordt dus meegenomen. coöperatie gaat zich dus op een groter gebied richten.

Terug naar openbare inschrijving?

Momenteel verpacht de Landcoöperatie grond aan een 8- tal pachters. Waarschijnlijk zal voor het komende jaar opnieuw openbaar ingeschreven moeten worden om te kunnen pachten. Dit is jammer voor de huidige pachters maar biedt ook kansen voor anderen die op een duurzame manier landbouw willen bedrijven.

Meer weten: https://dalvandekleinebeerze.nl/

Pilot Biodiversiteitsmonitor Graasdierhouderij

“Eindelijk’, horen we verzuchten. Na ruim drie jaren ervaring met de Brabantse Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij (BBM) is vriend en vijand overtuigd van het succes van deze regeling. Kan zoiets ook voor andere sectoren?

BBM voorziet in een ‘bedieningspaneel’ waarop je eigen duurzaamheidsscore af te lezen is en het effect in beeld gebracht wordt van maatregelen die je treft in het kader van duurzaamheid en biodiversiteit. Veel boeren werken er graag mee en zien kans hun duurzaamheidsprestaties te verhogen. De resultaten worden binnen de regeling uitbetaald in euro’s.

Start met Melkvee!

De regeling ging van start met de melkveehouderij om de doodeenvoudige reden dat melkveehouders al gebruik maken van de KringloopWijzer, op basis van 9 Kritische PrestatieIndicatoren (KPI’s). Die regeling is voor BBM alleen een beetje uitgebreid in de richting van biodiversiteit.

Boerenverstand

Met een nieuwe pilot ontwikkelt onderzoeksbureau Boerenverstand, in opdracht van Brabants Bodem,  een nieuwe set KPI’s voor de graasdierhouderij: zoogkoeien-, schapen-, geiten (met weidegang)- en overige graasdierbedrijven. Naar de haalbaarheidsresultaten wordt nu naar uitgekeken. Laten we het voorlopig BBG noemen.

Productief kruidenrijk Grasland

Inmiddels is er ruimschoots ervaring opgedaan met kruidenrijk grasland. Voor veel boeren past het prima in de bedrijfsvoering en het levert goede resultaten voor de melkproductie. Zeker voor deelnemers aan de BBM-regeling is het een aantrekkelijk alternatief.

Voordelen

De teelt vraagt minder hulpstoffen omdat de vlinderbloemigen in het zaadmengsel stikstof uit de lucht binden en de kruiden hebben minder behoefte aan beregening. Daarnaast gooit PKG hoge ogen voor bodemgezondheid, watervasthouden en biodiversiteit met de diepwortelende, bloeiende kruiden.

Meer weten?

De stimuleringsprojecten zijn afgerond, maar wie zich goed wil informeren kan terugkijken naar de presentatie en de webinar op de website van Boeren Natuur Brabant. De webinars zijn zeer de moeite waard: klik hier!

Afb: Henk Kerkers laat de gezonde doorworteling zien van een eenjarige PKG graslandzode (foto: M. Leesberg, augustus 2022)

Derde ronde BBM weer goed ontvangen!

Inmiddels is de inschrijfperiode voor de derde ronde van de Brabantse Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij (BBM) afgesloten. We zien ook nu dat er enthousiasme is vanuit de leden. Met 150 nieuwe inschrijvingen tellen we nu in totaal 450 deelnemers.

Volg de link voor meer informatie: https://anbbrabant.nl/2023/06/19/132-nieuwe-deelnemers-aan-de-brabantse-biodiversiteitsmonitor-melkveehouderij-bbm/

 

 

 

 

Bijeenkomst GOB 26 januari 2023 ‘Duurzame gronduitgifte’

Vijf jaar geleden zijn grondeigenaren in Brabant gestart met het stellen van meer (duurzaamheids)voorwaarden aan de uitgifte van hun gronden. Wat zijn de resultaten van hun inspanningen? En wat is de volgende stap?

Het draagvlak voor duurzame gronduitgifte wordt breder. Na de Provincie en het GOB sluiten ook andere grondeigenaren zich aan, zij het onder eigen voorwaarden. Op 26 januari vond de vierde bijeenkomst ‘Duurzame gronduitgifte’ plaats in Biezenmortel. Lees het verslag onder de volgende link:

https://www.groenontwikkelfondsbrabant.nl/versterkte-inzet-op-duurzame-gronduitgifte-in-brabant