Runwandeling: Boeren vertellen over hun werk: 25/5, 10.00u

Ook dit jaar nodigen de Runboeren alle belangstellenden uit voor een gezellige en leerzame wandeling door de ecologische verbindingszone langs De Run. Deze boeren hebben een belangrijke taak in het beheer van de natuurstrook en laten graag zien hoe de vegetatie zich ontwikkelt. Als we geluk hebben zien we ook bijzondere vogels en kleine dieren, die zich er al thuis voelen.

Huifkartochtje andersom!

We verzamelen bij Koetje Kaat met een kopje koffie of thee, voordat we vertrekken met de huifkar. Die brengt ons dit jaar naar de andere kant, De Zandhoef, waar de beek nog maar een klein stroompje is. Daar worden we afgezet en beginnen we aan onze tocht. De stroom naar het noorden volgend passeren we een afwisselend landschap.

De Boeren aan het woord

Ook wel eens leuk om te horen hoe de boerenbeheerders naar dit stukje agrarisch natuurbeheer kijken. Zij werken in deze natuurstrook met net even een andere pet op dan op hun eigen akkers, namelijk die van de beheerder. We zijn benieuwd hoe dat samen kan gaan met de drukke boerenpraktijk.

Ook leuk voor kinderen

Kinderen zijn natuurlijk welkom. Laarsjes aan en effe lekker samen naar buiten! Voor hen hebben we een uitdagende speurtocht in petto en ook dit jaar is er weer een ijsje na afloop.

Afwisselend

We wandelen langs een ouder bosperceel en we zien hoe de jongere aanplant, die intussen ook alweer 6 jaren oud is, hiervan verschilt. Stukken plasdras met moerasachtige vegetatie, enkele poelen, die van elkaar verschillen door de ligging, de zon of schaduw en de oeverzone, maar ook de insteek van de boerenbeheerders bepaalt hoe de poelen zich ontwikkelen.

Begeleiding ANV Kempenland

De agrarische Natuurvereniging (ANV) stond mede aan de wieg van de beheerovereenkomst tussen gemeenten Eersel en Bergeijk, Waterschap De Dommel en de boeren. De boeren volgden de cursus agrarisch natuurbeheer bij ANV Kempenland en ze worden nog altijd  begeleid door de veldcoördinator.

Wandel je mee?

    • Wanneer?      maandag 25 mei (2e pinksterdag), 10.00u
    • Waar?             Berkterbeemden 10, Bergeijk (ijsbrouwerij Koetje Kaat)

10 jaar BoerenNatuur: BN Zomerweken 17/6 tot 17/7

Deze zomer vieren we het 10-jarig bestaan van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) in Nederland. Dat wordt een hele maand spektakel! Wat gaan we doen?

 

2016, alweer 10 jaar geleden, dat was het eerste jaar voor het gebiedsgericht collectief agrarisch natuur- en landschapsbeheer met ANLb. BoerenNatuur Brabant Midden zag het eerste levenslicht, toen nog onder de naam Collectief ANB Midden Brabant. Kijk waar we nu staan!

 

9.000 boeren met ANLb

Landelijk tellen we 9.000 deelnemers in het ANLb. De budgets zijn recentelijk flink gestegen, bijna overal zijn nu mogelijkheden en we hebben zicht op nog meer uitbreiding.

De groei zit er flink in! Daarin is Brabant Midden niet uniek. Er zijn inmiddels wachtlijsten om deel te mogen nemen in het ANLb. Deze stuwende kracht van onderuit willen we graag laten zien in de

BoerenNatuur Zomerweken van 17 juni tot 17 juli 

 

Programma Brabant Midden

Heel Nederland doet mee! In Brabant vragen we graag de aandacht voor het werk van de boeren en van de ANV’s. Brabant Midden telt naast ANV Kempenland nog zes Agrarische Natuurverenigingen. Alle besturen van de ANV’s hebben een uitnodiging ontvangen om met een lokale activiteit te komen. Deze initiatieven worden verzameld op een landelijke interactieve kaart. Op die kaart kan iedereen zien hoe BoerenNatuur in Nederland leeft en bekijken wat er te doen is in zijn of haar eigen buurt.

Jouw idee is welkom!

Er is zoveel moois om te laten zien op het platteland in Kempenland. Denk aan een wandeling langs gastvrije erven, landschapselementen, uitleg in het veld of een demonstratie van werkzaamheden, misschien wel een oproep om mee te helpen? De ANV’s hebben zicht op nieuwe promotiematerialen en op een klein budget om een succes te maken van jullie plannen. Heb jij nu zelf al een idee? Laat het weten op info@anvkempenland.nl, dan maken we er samen een mooi feestje van! Inzendingen die voor 30 maart binnen zijn kunnen meteen op de kaart.

Algemene Ledenvergadering: 16 april

Beste leden,

We hebben alle feiten en cijfers weer op een rijtje, daarmee laten we je graag zien wat de vereniging in 2025 heeft betekend. We horen graag van jullie of we een goede koers varen of welke koers jullie graag zien.

 

  • Kom naar onze Algemene Ledenvergadering!
  • De Beukentuin, ir. van Mettropweg , Hoogeloon 
  • donderdag 16 april, 20.00u (Zaal open 19.30u)

 

Na de pauze gaan we rond 21.00u verder met het thema dat ons allemaal wel eens bezighoudt:

  • Waarom zou ik aan agrarisch natuurbeheer doen???

Dat is een terugkerende vraag en de motivatie wordt steeds sterker. Tijd om daar nog eens bij stil te staan. Omdat er weer nieuwe kansen zijn met ANLb en met de Watertransitie, omdat de StiLa-regeling is vernieuwd en omdat we weer enkele nieuwe leden mogen verwelkomen, leek het ons een goed idee om Nol van Rijssel uit te nodigen om ons bij te praten.

Nol is beslist geen dossiertijger maar een enthousiast spreker, die met een vlotte krabbel op de flipover duidelijk maakt welke nieuwe mogelijkheden er zijn met agrarisch natuurbeheer. Het liefst gaat hij direct in op jouw vragen, dus brandt maar los.

Aanmelden niet verplicht, wel fijn: info@anvkempenland.nl 

Sterke groei ANLb

Het ANLb wordt gezien als een belangrijk instrument voor het versterken van de relatie tussen landbouw, landschap en natuur. Welke ontwikkelingen zien we?

 

De rapportage ‘Natuur in Nederland’ (ministerie van LVVN en de provinciale organisaties IPO en BIJ12) meldt dat de oppervlakte agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) in Nederland in 2024 is toegenomen met ruim 5.000 hectare ten opzichte van 2023.

Afname agrarisch grasland

Het oppervlak agrarisch grasland is in de periode 2016 tot en met 2023 gedaald met 45.700 ha, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dit is een afname van 5 procent. Agrarisch (en overig) grasland is voor een deel omgezet naar bebouwing en akker- en tuinbouwgebied, maar ook gedeeltelijk veranderd in natuurlijk grasland door uitbreiding van het natuur- en landschapsbeheer. Het oppervlak (half)natuurlijk grasland, bijvoorbeeld in agrarisch natuurbeheer, is in de periode 2016 tot 2023 met 25.500 hectare toegenomen.

Nog niet uit de gevarenzone

Ten opzichte van de vorige Vogel- en Habitatrichtlijn-rapportages is het aantal vogelsoorten dat een positieve populatietrend laat zien gestegen. Tegelijkertijd zijn 88 procent van de habitattypen en 60 procent van de soorten van de Habitatrichtlijn nog in een ongunstige staat van instandhouding.

De zesjaarlijkse rapportage van de Vogel- en Habitatrichtlijn spreekt van een beeld vergelijkbaar met 2019. ‘Voor bepaalde vogels, Habitatrichtlijnsoorten en habitattypen zijn positieve ontwikkelingen zichtbaar, maar gemiddeld genomen gaat het niet goed met de onder de richtlijn beschermde natuur.’

Lees meer: Klik hier!

 (bron: Nieuwe Oogst 2025 12 11)

Leden aan het woord: Corneel van Mierlo

Om de leden wat beter te leren kennen willen we voortaan in elke nieuwsbrief een interview plaatsen. We bijten het spits af met Corneel van Mierlo.

Stel jezelf eens voor aan de leden: wie is Corneel van Mierlo?

Ik ben dus Corneel, ik kom uit Bergeijk en het was mijn oom die mij tussen de koeien bracht. Dat vond ik mooi, dus ik werd bedrijfshulp bij melkveehouders. Geen boerenzoon, maar wel verknocht aan de sector, dus ik ging de cultuurtechniek in. Ik verzorg sportvelden en gazons, ook aanleg…maar ik zaai ook in voor boeren, landgoederen, de natuurbegraafplaats en gemeenten, ook gladheidsbestrijding. De laatste tijd doe ik steeds meer agrarisch natuurbeheer.

Wat zie jij dan in agrarisch natuurbeheer?

Er komen vragen, dus ik schaf lichtere machines aan, kleine trekkertjes, dan belast je de grond niet zo zwaar. En dan komt het werk naar je toe, ook van overheden en Staatsbos: verschraling, vogelakkers, randenbeheer, snoeien, bermen…Die willen kwaliteit he dus dan moet je het goed doen. Mijn speciale zaaimachine gaf de doorslag. Langzaamaan gaat het naar 20% van mijn werkzaamheden.  Ik zie het agrarisch natuurbeheer wel groeien.

Is agrarisch natuurbeheer moeilijk?

Je moet je er natuurlijk wel in verdiepen, maar dat is met elk gewas. Dat is juist leuk. Goed luisteren naar wie er verstand van heeft, dan kom je al een heel eind. Ik heb goede leermeesters, Roel Winters kan ik alles vragen. En 20 jaar ervaring, dan heb je al veel gezien.

Wat heb je geleerd?

Goede grondbewerking is belangrijk. Ik gebruik graag de schijveneg. Het juiste moment kiezen, dat is heel voornaam. Geen kalenderlandbouw dus, maar boerenverstand! Als het kan dan zaai ik in het najaar. Dan heb je minder last van onkruiden. Eenjarigen en granen zaai je natuurlijk in het voorjaar, maar wel voor 15 maart, anders schieten de pionierskruiden je om de oren. Ik geloof niet in een vals zaaibed om dat te voorkomen. En dan heb je nog veel valkuilen: te diep zaaien, te droog, te nat, de grond kan ook te los zijn.

Je moet het juiste zaaimengsel voor de bodem kiezen. Met die zaaimengsels moet je slim omspringen, anders krijg je het zaad nooit goed verdeeld. Ik kies er wel voor om het fijne bloemenzaad met de hand in te zaaien en daarna het graszaad machinaal.

En dan natuurlijk de juiste machines. Niet klepelen hoor! Maaien met de messenbalk of de ecomaaier, anders hebben de beestjes nog geen kans. Afvoeren doe je in een aparte werkgang, zodra het zaad is uitgevallen. Niet zuigen want dan ben je het nog kwijt. Heggen knip je met een heggenknipper, met laag toerental en zet je bandenspanning laag!

Zie je resultaat voor de biodiversiteit?

Aan de bodem kun je veel zien, de structuur wordt beter. En ja, dan ga je ook bijen en vlinders zien op die bloemkes. En meer vogels.

Waarom kiezen boeren volgens jou voor agrarisch natuurbeheer?

Nou,  de maatschappij vraagt erom. Campina, BBM, soms heb je pachtverplichtingen, gelukkig zijn er ook vergoedingen, daar moet  je Nelis voor hebben. Kruidenrijk grasland is natuurlijk gewoon gezond voor de koeien. Grasklaver kan bij bepaald weer veel te eiwitrijk worden. Dit jaar doen de klavers het wel erg goed.

Heb je nog een tip voor de boeren?

Neem agrarisch natuurbeheer serieus en blijf goed om je heen kijken en opletten of het allemaal mooi ontwikkelt. Dan krijg je er vanzelf plezier in!

Wandelen met De Runboeren, een fotoverslag

We kennen onze boerenbeheerders van EVZ De Run inmiddels wel. Deze natuurstrook wordt gewaardeerd door wandelaars en passanten, maar hoe staat het met de natuurontwikkeling?  Tijd voor een eerste inventarisatie!

EVZ (ecologische verbindingszone) De Run is aangelegd langs de oever van het beekje, voor de migratie van soorten van de Cartierheide naar het Dommeldal en andersom. Nu, zes jaar na de aanleg, is het omvormingsproces van landbouwgrond naar natuur, tot rust gekomen. Onze veldcoordinator, Nelis Klaasen, neemt voortaan de ecologische begeleiding op zich. WE willen weten of het beheer effect heeft. We vroegen  IVN Veldhoven-Eersel-Vessem om hulp. Een aantal vrijwilligers pakte deze klus op en besteedde maar liefst 127 mensuren aan de opname van planten en vogels in EVZ De Run in de zomer van 2024.

IVN-rapport verrast!
Op tweede pinksterdag overhandigde Gerard Lijten, secretaris van IVN-VEV het rapport van de Planten- en Vogelinventarisatie EVZ De Run aan de voorzitter van ANV Kempenland, Monique Leesberg. Gerard bekende dat zijn verwachtingen over deze EVZ flink overtroffen zijn. Met 3,5 km lengte en gemiddeld 25m breedte, gaat het om een beperkt element. Maar met de gevarieerde kruidenvegetatie, bosjes, plasdras, een zestal poelen en de stroom zelf, is het toch om een aantrekkelijk element geworden.

Mooie resultaten
Ondanks de slechte zomer waren de vrijwilligers van IVN verrast over de scores. Ze troffen veel meer soorten planten (197) en vogels (36, waaronder 15 broedvogels) dan verwacht. Er zijn zeldzame soorten bij, als spotvogel, bosrietzanger, tuinfluiter, kneu. Onlangs is nog de kleine karekiet waargenomen. Dit jaar zal Ruud van Cuijk de amfibieën en insecten monitoren.

Poelentocht
Aan de jaarlijkse publiekswandeling door de EVZ werd dit jaar een thema geknoopt. Na zes jaren komt immers het periodiek beheer van de poelen om de hoek kijken. Bewoners en geïnteresseerden werden uitgenodigd om mee te wandelen met de deskundigen van IVN, Waterschap De Dommel en Weidevogelvereniging Reusel De Mierden. Zij vertelden elk vanuit hun eigen gezichtspunt over de waarde van een poel. Hun aandachtspunten zijn verschillend, maar elk van de drie poelen kreeg een dikke voldoende. We telden zo’n 40 deelnemers.

Proefjes, schepnetjes en cuvetjes
De heren van IVN en van Weidevogelvereniging Reusel-De Mierden (Ruud van Cuijk) brachten schepnetjes en cuvetjes mee om het wat concreter te maken. Dat is natuurlijk altijd pret, zeker voor de kinderen. Iris van der Laan van Waterschap De Dommel liet zien hoe eenvoudige metingen van waterkwaliteit eruitzien. Zij was tevreden over de geleidingswaarde: 4,8 en ook de pH die ze aflas: 6,8: dat is in orde.

Een ijsje toe
Om de gunstige resultaten van dit samenwerkingsproject tussen de gemeenten Bergeijk en Eersel, de boeren, IVN, de weidevogelvereniging en ANV Kempenland te vieren, trracteerden de gemeenten op een ijsje in de ijssalon van een van de boerenbeheerder, die ook een wandelpad over boerenland aanlegde.

Afb: Samen met Gerard scheppen in de poel

Afb: De wandelaars bekijken de variatie in de vegetatie

Afb: Nou wil ik wel eens weten wat er nu echt leeft onder de waterspiegel?

Afb: Het laatste traject was een evenwichtsoefening

Afb: Met Karel als noeste hekkensluiter komt iedereen veilig thuis. (Foto’s: N. Klaasen)

Het wandelroutekaartje

 

 

Oproep Bestuursleden

Wij zoeken bestuursleden voor de werkgebieden Hart van Brabant, De Beerzen, Eersel Veldhoven.

Wil jij bijdragen aan het realiseren van kennis en kansen voor boeren in jouw regio, die natuur in hun bedrijf willen opnemen?

Meld je aan op info@anvkempenland.nl met in de kop van de mail: ‘Vacature bestuurslid ANV’.

Je kunt dan een keer een vergadering bijwonen om een beeld te krijgen van de verwachtingen. Wij maken graag kennis met je.

Tot gauw?!

Namens het bestuur, groet!

Filmpje EVZ De Run / GOB

De vier boeren die in 2020 samen besloten om het beheer van de Ecologische VerbindingsZone langs het beekje De Run op te pakken werden ter plekke gefilmd en geinterviewed door een ploegje van het GOB. Met het filmpje wil men potentiele deelnemers elders informeren over de betekenis van deze nieuwe taak voor hen.

Onze filmsterren Ad Houbraken en Wil Plasmans voeren het woord. Goed bezig! De jongens staan er knap op!

Save the date: 9/6, 10.00u Poelentocht, ook met kinderen

Niet voor niets zijn de beken de levende aderen in het landschap, maar wat kriebelt er nu allemaal in en rond de poelen langs De Run? Dat gaan we samen ontdekken. Tijd voor een flinke wandeling met de deskundige! Ben je erbij op 9 juni?

Poelen zijn belangrijke elementen in het natuurnetwerk. Kikkers, salamanders, libellen…ze zijn voor hun voortplanting afhankelijk van stilstaand water. Hun jeugdstadium speelt zich af in stilstaand water. Beheer van poelen is daarom gericht op het creëren van veilige poelen, dus bij voorkeur zonder vissen. Aan een zonnige oever met flauw talud warmen de koudbloedige larven zich lekker op en kunnen ze doorgroeien naar hun land-fase. Dikkopjes worden piepkleine kikkertjes, libellenlarven treden uit hun pantser om weg te kunnen vliegen.

Niks doen is geen optie

De eerste jaren moet een poel zich ontwikkelen. De bodem komt tot rust, de oevervegetatie zet zich, waterplanten vinden hun plek: er ontstaat levend water. Zou je niks doen, dan gaat de poel verlanden door een dik plantendek. Bomen werpen schaduw over de oevers, riet en struiken verdringen elkaar. Door overstroming, of door eendenbezoek komt er vis in de poel, wat niet gunstig is voor jong leven.

Werk aan de winkel!

Onze boeren hebben de oevers gemaaid en vrij gehouden van opslag van elzen en wilgen om de zon toegang te geven. Ook teveel rietopslag verwijderen zij. Langzamerhand denken we in een fase te belanden dat er groot onderhoud aan zit te komen. Voor het zover is willen we weten hoe de waterkwaliteit nu is wat er zoal leeft in de poelen. We zijn benieuwd naar advies over het beheer, in welke mate en met welk materieel we te werk moeten gaan.

Drie specialisten

We lopen de ronde met drie deskundigen die elk vanuit hun achtergrond met ons naar de poelen kijken. Iris van der Laan, ecoloog bij Waterschap De Dommel, een vrijwilliger van IVN en Ruud van Cuijk, ervaringsdeskundige bij Natuur- en Weidevogelvereniging Reusel de Mierden. Zij brengen materialen mee om proefjes te doen: Hoe staat het met de waterkwaliteit? Welk leven treffen we aan in de poelen, tot welke conclusies leidt dat? We observeren, we nemen watermonsters en met elkaar komen we tot de beste beheermaatregelen. En jij kunt daar bij zijn!

Samen proefjes doen, kids doen mee!

We starten bij ‘Koetje Kaat’ met een kopje koffie, thee of limonade. De poelentocht begint met een ritje met de huifkar, we lopen langs drie poelen om de proefjes uit te voeren (ongeveer 2 km). Kinderen mogen helpen. Laarzen aan! Tenslotte bieden de beide gemeenten een lekker ijsje aan bij Koetje Kaat.

Zet het in je agenda!

  • Vrijdag 9 juni, 10.00u (2e pinksterdag)
  • Berkterbeemden 10, Bergeijk
  • Wel even aanmelden: info@anvkempenland.nl , geef aan hoeveel personen en hoeveel kinderen

 

 

Het doek valt voor Landcoöperatie ‘Dal van De Kleine Beerze’

Met spijt kregen we bericht van het verlies van De Landcoöperatie voor ons gebied, zie hieronder:

Landcoöperatie ‘Dal van de Kleine Beerze’ kende een wervelende start in 2016. Doel was om binnen de gebiedsopgave Levende Beerze, met dialoog en experiment, te helpen om doelen te realiseren op het gebied van verduurzaming en verbinding. De Landcoöperatie beheerde tot en met 2024 bijna 100 ha aan landbouwgrond in het Dal van de Kleine Beerze. Dat deed ze voor de provincie, gemeenten en Brabants Landschap. Met projecten op deze gronden kon invulling gegeven worden aan maatschappelijke doelen. Acht jaren inzet konden helaas niet rekenen op krachtige ondersteuning.

Complexe formule

Ondanks de enthousiaste opstart in 2016, bleek de opzet niet voldoende te werken. Weliswaar werden gronden beschikbaar gesteld voor het realiseren van de doelen: natuur, beekherstel, water- en bodemkwaliteit, verduurzaming van de landbouw, recreatie en leefbaarheid. Maar de grond moest gewoon gekocht worden. Daardoor zouden de investeerders mee kunnen praten over het beheer van de gronden. In dialoog moest worden besloten welke duurzaamheidseisen op de gronden zouden gelden.

Mooie herinneringen

Memorabel waren de Boer-Burgerdialogen op het boerenerf en de Landart-route met vijf bijzondere kunstwerken die appelleren aan het lokale verhaal. Projecten als aanplant en beheer van groenstroken, waterbeheermaatregelen en ‘Bokashi’ waren heel leerzaam en regelmatig waren burgers betrokken bij de uitvoering.

Onvoldoende draagvlak

De oproep aan private investeerders werd echter onvoldoende beantwoord. Gebrek aan slagkracht en financiële middelen, beperkingen op de landbouwkundige inzet en onzekerheid door eenjarige pacht, leidden tenslotte tot verlies van perspectief en motivatie. Ook blijft het algehele draagvlak en animo in de streek voor de doelstelling en activiteiten van de Landcoöperatie nog te laag om echt verschil te maken.

Ruimte voor nieuw initiatief

Hiermee komt een eind aan een vrijwilligersinitiatief van boeren samen met burgers. Echter met tegenzin. Het bestuur spreekt de wens uit dat er in de toekomst weer ruimte ontstaat voor nieuwe initiatieven in dit mooie gebied. De komende maanden worden de activiteiten van de Landcoöperatie afgebouwd. Als in die periode nieuwe initiatieven zich melden, dan wil de Landcoöperatie die graag met advies ondersteunen.

Contact: info@dalvandekleinebeerze.nl

Terugblik voor de liefhebber: