Basiskwaliteit Natuur (BKN)

Basiskwaliteit Natuur (BKN)

Al eens gehoord van BKN? Grote kans dat dat binnen niet al te lange tijd gaat gebeuren.

Het idee is dat gewone soorten op het platteland en in het stedelijk gebied kunnen overleven als de basiscondities op orde zijn. De merel zeg maar, en de mus. Geen hoogdravende doelsoorten met ingewikkelde eisen, maar per landschapstype een minimumcriterium. Wat is er? Wat zou er kunnen zijn, hoe kan het aangeheeld worden?

Aansluiten bij wat er is

Daaruit wordt een inrichtingsstrategie ontwikkeld die als advies dient bij ruimtelijke ontwikkelingen. Kerngedachte: Als de basiskwaliteit op orde is, dan volgen de soorten die er thuishoren vanzelf: alles wat wortelt, groeit, graaft, kruipt en vliegt. Veel ontwikkelingen dragen al bij, de Groenblauwe dooradering (GBDA) bijvoorbeeld.

Alliantie BKN

Rond Goirle, Oisterwijk, Hilvarenbeek en Tilburg loopt al enige tijd een pilot. Onlangs is samenwerking in de alliantie BKN bekrachtigd en ondertekend door 16 partijen, waaronder ANV Kempenland. Onze inbreng richt zich op de verbinding met de ondernemers in het gebied.

Erkenning en beloning

Zo geven we onze inbreng aan de voorkant. In de Alliantie moeten grondeigenaren nog beter vertegenwoordigd: het is werk in wording. Tegenover een dienst voor de natuur moet voor de ondernemer erkenning en beloning staan, zo schrijft de Alliantie.

Kracht in de bottom-up aanpak

Op termijn gaan alle Nederlandse gemeenten werken aan Basiskwaliteit Natuur: landelijke en

Europese regelgeving vragen om dekkende resultaten. Brabant is er in deze gemeenten

vroeg bij en heeft daardoor tijd en ruimte om een eigen aanpak te ontwikkelen, uitgaand

van een ‘Goed Gesprek’ dat start bij de verhalen in het gebied en de kijk en de belangen van

wie er wonen en werken.

De watertransitie: van uitdaging naar kans voor de landbouw

Extremen zoals langdurige droogte, piekbuien en veranderende grondwaterstanden maken duidelijk dat het huidige watersysteem onder druk staat. De watertransitie wordt steeds relevanter. Voor boeren in de Kempen betekent dit niet alleen een uitdaging, maar ook een kans om toekomstbestendig te ondernemen.

Waarom watertransitie?

De afgelopen jaren hebben we gezien dat water niet meer vanzelfsprekend is. In droge zomers kampen we met beregeningsverboden en opbrengstverlies, terwijl hevige regenval juist weer leidt tot wateroverlast en uitspoeling van nutriënten. Goed waterbeheer bepaalt in belangrijke mate de opbrengst, bodemkwaliteit en bedrijfszekerheid. De watertransitie richt zich op een beter evenwicht: water vasthouden wanneer het kan, en afvoeren wanneer het moet. Voor agrariërs is dit direct relevant.

Wat betekent dit voor boeren?

De watertransitie vraagt om een andere manier van denken én werken. Enkele belangrijke ontwikkelingen die ook voor jou van belang kunnen zijn:

  • Water vasthouden op eigen perceel
    Door sloten minder snel af te laten voeren, stuwen te plaatsen of peilen te verhogen, blijft water langer beschikbaar voor gewassen.
  • Bodem als spons
    Investeren in organische stof en bodemstructuur zorgt ervoor dat de bodem meer water kan opnemen en vasthouden.
  • Slimmer omgaan met drainage en beregening
    Regelbare drainage en efficiënte beregeningstechnieken helpen om water beter te benutten.
  • Samenwerking in het gebied
    Water stopt niet bij perceelsgrenzen. Zoek de samenwerken met buren, waterschap en terreinbeheerders.

Kansen voor de bedrijfsvoering

Ondernemen is kansen scheppen en benutten. Hoewel aanpassingen soms investeringen vragen, biedt de watertransitie ook kansen voor de toekomsat:

  • Stabielere opbrengsten door minder afhankelijkheid van extreem weer
  • Betere bodemkwaliteit en daarmee duurzamere productie
  • Minder uitspoeling van nutriënten, wat zowel economisch als ecologisch voordelen heeft
  • Nieuwe verdienmodellen, bijvoorbeeld via vergoedingen voor ecosysteemdiensten of vanuit de watertransitie voor waterberging

Rol van ANV Kempenland

ANV Kempenland kan hierin een verbindende rol spelen. Door kennis te delen, pilots te organiseren en samenwerking te stimuleren, kunnen we samen stappen zetten richting een robuuster watersysteem.

Daarnaast kan de vereniging boeren ondersteunen bij:

  • het uitwisselen van praktijkervaringen
  • het vinden van subsidiemogelijkheden
  • het opzetten van gebiedsgerichte initiatieven. Hiervoor hebben we als ANV Kempenland het plan “Circulair peilgestuurde drainage met retentiebekken” ontwikkeld. Hierbij wordt (gezuiverd) water uit de bebouwde omgeving of van het bouwblok opgeslagen om gebruikt te worden in droge periodes. Inzet van het vullen van de opslag tijdens natte periodes kan een optie zijn. Met een leverancier van drainagesystemen is het plan doorgesproken en volgens hen is het technisch uitvoerbaar. Mocht u interesse hebben en meer willen weten over dit plan, dan komen wij dit graag toelichten: info@anvkempenland.nl

Samen vooruit

De watertransitie is geen keuze, maar een noodzaak. Door als agrariërs actief mee te denken en te doen, houden we grip op onze bedrijfsvoering én dragen we bij aan een toekomstbestendig landschap in de Kempen. Juist door lokaal samen te werken, kunnen we van deze uitdaging een kans maken.

 

BodemUp

Op 3 april hebben wij samen met de ZLTO een bijeenkomst gehad van Bodemup bij De Nachtegaal in Wintelre. Dit is zowel theoretisch als praktisch. WE begonnen met het theoretische gedeelte, waarbij we uitleg kregen hoe de bodem en het bodemleven in elkaar steken. Daarna zijn we naar buiten gegaan om een profielkuil(tje) te steken. Helaas bleek de grond niet erg geschikt, zodat het leerdoel niet helemaal behaald kon worden.

Over BodemUP
BodemUP Brabant is een project dat als doel heeft om grootschalig bodemmaatregelen te realiseren
op agrarische bedrijven in Noord-Brabant. Het project heeft een looptijd van 5 jaar (2022–2027) en
wordt gezamenlijk gefinancierd door het waterschap Aa en Maas, waterschap De Dommel, waterschap
Brabantse Delta, waterschap Rivierenland, Brabant Water en de provincie Noord-Brabant. Het streven
is om ca. 2000 agrariërs te werven als deelnemer. Deelnemers krijgen via een bodemcoach kosteloos
advies op maat over passende bodemmaatregelen. Zo werken zij aan een vitalere bodem en een
betere waterkwaliteit.

Vitale Bodem
Een vitale bodem is dé basis voor een duurzame voedselproductie, voldoende en schoon (drink)water
en meer biodiversiteit. Boeren en tuinders hebben hierin een cruciale rol. Door het optimaliseren van

hun bodemmanagement kan de kwaliteit van de bodems worden versterkt. Brabantse boeren kunnen
zich hierover laten adviseren door bodemcoaches.
Iedere coach heeft alle kennis in huis om boeren te adviseren over voor hen relevante en praktische
bodemmaatregelen. Deze adviezen richten zich bijvoorbeeld op een betere bodemvruchtbaarheid,
optimaliseren van de bemesting en ziekteresistentie. Of het tegengaan van verdichting, de
vochthuishouding en het sluiten van kringlopen. Ook met vragen over versterking van het
verdienmodel kunnen deelnemers bij de bodemcoach terecht.

Snel aanmelden voor BodemUp, 3 april!

Na een lezing over bodemgezondheid bij de ALV willen we natuurlijk wel eens iets zien in het veld.

Bodemcoach Jan Thews van BodemUp bespreekt zijn visie op de betekenis van een vitale bodem voor de voedselproductie, voldoende en schoon drinkwater en voor biodiversiteit. Hoe kun je met doeltreffend bodemmanagement de kwaliteit van de bodem optimaliseren? Welke praktische bodemmaatregelen zijn voor jouw percelen toepasbaar? Hoe beïnvloedt dat weer jouw verdienmodel?

Kom gerust met je vragen.

We bespreken een bodemmonster en we steken ter plaatse een bodemprofiel in oud grasland.

Ben jij erbij? (Aanmelden kan nog tot 1 april)

Wanneer: vrijdag 3 april, 13.00u.