Erkenning waarde van duurzame productie met ‘ Thrue value’

De Agrofoodsector sorteert voor op een omslag naar waardering van de gehele productieketen. Waarom komt de structurele omslag naar duurzaam produceren zo moeizaam op gang?

 

Onze voedselproductie heeft effecten op bodemkwaliteit, water, klimaat en biodiversiteit. Ook dierenwelzijn en het landschap staan onder druk. Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd. Daarmee wordt duidelijk dat het huidige systeem op termijn niet houdbaar is.

 

Waardering moet zich vertalen in het verdienmodel

Positieve en negatieve effecten van voedselproductie worden nauwelijks meegenomen in de productprijs. We zijn ervan doordrongen dat duurzame productie maatschappelijke waarde oplevert, maar de financiele prikkel blijft achter. Voor agrarisch ondernemers betekent dit dat investeren in duurzaamheid niet vanzelf leidt tot een beter verdienmodel. Met goede bedoelingen alleen redden de bedrijven het niet.

 

Het nieuwe credo: ‘True Value’ 

Het begrip ‘True Value’ krijgt steeds meer aandacht. Daarbij staat de werkelijke maatschappelijke waarde van voedsel centraal. Niet alleen de verborgen sociale en milieuschade (thrue pricing) telt, maar ook de sociale en ecologische kwaliteiten moeten meewegen (true value) in de totale waarde van het product. Duurzame productie moet niet alleen erkend, maar ook beloond worden.

 

Overheid kom in beweging!

‘Vrijwel alle grote spelers in de keten — van verwerkers tot retail — hebben zich gecommitteerd aan verduurzaming’, zegt Alex Datema, directeur Food & Agri Nederland bij Rabobank. ‘Rabobank stimuleert de verduurzaming eveneens met rentekorting en een transitiefonds van 3 miljard euro. Nu is het aan het kabinet om door te pakken met duidelijke, bindende doelen en voldoende middelen’,

 

BBM geeft inzicht

Met die doelsturing behoudt de ondernemer zijn bewegingsvrijheid. Biodiversiteitsmonitor-programma’s als BBM en BBA helpen de boer op weg om met Kritische Prestatie-Indicatoren (KPI’s) de eigen productieketen in beeld te krijgen. Van daaruit kun je effectieve stappen zetten.

Lees meer:

en

De watertransitie: van uitdaging naar kans voor de landbouw

Extremen zoals langdurige droogte, piekbuien en veranderende grondwaterstanden maken duidelijk dat het huidige watersysteem onder druk staat. De watertransitie wordt steeds relevanter. Voor boeren in de Kempen betekent dit niet alleen een uitdaging, maar ook een kans om toekomstbestendig te ondernemen.

Waarom watertransitie?

De afgelopen jaren hebben we gezien dat water niet meer vanzelfsprekend is. In droge zomers kampen we met beregeningsverboden en opbrengstverlies, terwijl hevige regenval juist weer leidt tot wateroverlast en uitspoeling van nutriënten. Goed waterbeheer bepaalt in belangrijke mate de opbrengst, bodemkwaliteit en bedrijfszekerheid. De watertransitie richt zich op een beter evenwicht: water vasthouden wanneer het kan, en afvoeren wanneer het moet. Voor agrariërs is dit direct relevant.

Wat betekent dit voor boeren?

De watertransitie vraagt om een andere manier van denken én werken. Enkele belangrijke ontwikkelingen die ook voor jou van belang kunnen zijn:

  • Water vasthouden op eigen perceel
    Door sloten minder snel af te laten voeren, stuwen te plaatsen of peilen te verhogen, blijft water langer beschikbaar voor gewassen.
  • Bodem als spons
    Investeren in organische stof en bodemstructuur zorgt ervoor dat de bodem meer water kan opnemen en vasthouden.
  • Slimmer omgaan met drainage en beregening
    Regelbare drainage en efficiënte beregeningstechnieken helpen om water beter te benutten.
  • Samenwerking in het gebied
    Water stopt niet bij perceelsgrenzen. Zoek de samenwerken met buren, waterschap en terreinbeheerders.

Kansen voor de bedrijfsvoering

Ondernemen is kansen scheppen en benutten. Hoewel aanpassingen soms investeringen vragen, biedt de watertransitie ook kansen voor de toekomsat:

  • Stabielere opbrengsten door minder afhankelijkheid van extreem weer
  • Betere bodemkwaliteit en daarmee duurzamere productie
  • Minder uitspoeling van nutriënten, wat zowel economisch als ecologisch voordelen heeft
  • Nieuwe verdienmodellen, bijvoorbeeld via vergoedingen voor ecosysteemdiensten of vanuit de watertransitie voor waterberging

Rol van ANV Kempenland

ANV Kempenland kan hierin een verbindende rol spelen. Door kennis te delen, pilots te organiseren en samenwerking te stimuleren, kunnen we samen stappen zetten richting een robuuster watersysteem.

Daarnaast kan de vereniging boeren ondersteunen bij:

  • het uitwisselen van praktijkervaringen
  • het vinden van subsidiemogelijkheden
  • het opzetten van gebiedsgerichte initiatieven. Hiervoor hebben we als ANV Kempenland het plan “Circulair peilgestuurde drainage met retentiebekken” ontwikkeld. Hierbij wordt (gezuiverd) water uit de bebouwde omgeving of van het bouwblok opgeslagen om gebruikt te worden in droge periodes. Inzet van het vullen van de opslag tijdens natte periodes kan een optie zijn. Met een leverancier van drainagesystemen is het plan doorgesproken en volgens hen is het technisch uitvoerbaar. Mocht u interesse hebben en meer willen weten over dit plan, dan komen wij dit graag toelichten: info@anvkempenland.nl

Samen vooruit

De watertransitie is geen keuze, maar een noodzaak. Door als agrariërs actief mee te denken en te doen, houden we grip op onze bedrijfsvoering én dragen we bij aan een toekomstbestendig landschap in de Kempen. Juist door lokaal samen te werken, kunnen we van deze uitdaging een kans maken.

 

Voorbereidingen BKN Hilvarenbeek West

De gemeente Hilvarenbeek heeft samen met Goirle, Oisterwijk en Tilburg het plan opgepakt om BKN te omarmen. Wat kan dit voor ons betekenen?

 

BKN betekent Basis Kwaliteit Natuur en heeft tot doel om de minimum vereisten voor de gewone natuur behorend bij de plek te realiseren. Dan gaat het om doodgewone dieren en planten als.. konijn, mus, egel, veldesdoorn, haagbeuk… Anjo Roorda is de initiatiefnemer van dit plan, dat door de overheid geïnitieerd is (Samen voor Biodiversiteit Klik Hier! ). Ter voorbereiding wordt door vrijwilligers in kaart gebracht, wat er momenteel aan natuur in de gemeenten is. Noem het een nulmeting.

 

Route

Het rapport “Basiskwaliteit Natuur Hilvarenbeek” dient als leidraad, met voorstellen hoe Basiskwaliteit gerealiseerd zou kunnen worden in de gemeente. ANV Kempenland bekijkt hoe we bij kunnen dragen, met inzet van met STILA, ANLb en de Watertransitie. Een en ander moet leiden tot een win-win situatie voor zowel de boer als voor de natuur.  We zijn geen belangenvereniging, maar we staan wel voor de dialoog.

 

Samenwerking

Op 18-11-25 is er een conferentie Basiskwaliteit Natuur (BKN) in Goirle gehouden. De conferentie heeft geleid tot het opstellen van een voorstel tot de ‘Brabantse Alliantie BKN’.

ANV Kempenland is gevraagd om een workshop voor te bereiden over ‘Het goede gesprek met de boer’.

 

Wij zijn geen belangenvereniging, maar ANV Kempenland vindt de samenwerking met de boer belangrijk. Wij werken aan een voorstel voor de gemeenten, te beginnen bij de gemeente Hilvarenbeek, om tijdens keukentafelgesprekken met de boeren in het gebied info op te halen over welke kansen men als grondeigenaar ziet en wat de boer nodig heeft om tot een ‘basiskwaliteit’ te komen.

 

Randvoorwaarden

Hierin zal het verdienmodel zeker ter sprake komen, alsmede ook de wet- en regelgeving om plannen te kunnen realiseren. De verslagen willen we delen met de alliantie voor beter inzicht in wat er speelt in het buitengebied, zodat ze op basis hiervan tot een goede besluiten kunnen komen.

 

Mocht u als grondeigenaar in de gemeente Hilvarenbeek belangstelling hebben voor een gesprek, laat het ons dan alvast weten via:

Leden aan het woord: Over horens en halsbanden*

Wij bezochten boerderij De Regte Heijden te Riel op een druilerige vrijdag. Rijd je het erf van de familie van Roesel op, dan voel je al direct dat het hier anders gaat. Een tuintje met picknickplaats voor de vermoeide wandelaar. De boerderijwinkel verwelkomt je op vrijdag en zaterdag, het ruikt er naar…. specerijen en men kent er de klanten. Aan het assortiment in de winkel is zorg besteed en de ruimte wordt steeds beter benut. Ook hier is groei, maar alles op zijn tijd. We gaan in gesprek met Wim en Gert, Harriëtte sluit af en toe aan.

 

Wat zegt de naam ‘De Regte Heijden’ over jullie bedrijf?

In de naam herken je de verbinding met het natuurgebied en met de mensen van hier. De familie van der Heijden (Harriette) is hier geworteld. Het bedrijf is voortaan biodynamisch en dat vraagt om keuzes. “Voor ons niet echt een probleem,” zegt Wim, “want het sluit aan bij hoe wij denken en werken. De boerderij weer midden in de gemeenschap. Kwaliteit boven kwantiteit. Dierenwelzijn voorop. Al onze runderen zijn echt grasgevoerd, nadruk op echt, ze lopen jaarrond buiten en ze hebben horens, want die hebben ze nodig.”

 

Krijg je de kringloop gesloten?

“De grootste puzzel is om volledig in eigen voer te voorzien.” Grond is dus weer het knelpunt. Sinds jaar en dag lopen jongvee en droogstaande koeien op natuurgronden van Brabants Landschap. De regie is best een zorg. Wandelaars, honden en afrasteringen komen wel eens in conflict met de runderen.

 

Maar de familie is vindingrijk! Dochter Lina zette ons met haar nieuwsbrief op het spoor voor dit interview. Dochter Rian en Harriëtte zelf zijn druk met de winkel. Daarbij ze kunnen rekenen op de hulp van participanten: het ’Klantenkollektief van De Regte Heijden’. Zoon Gert besloot met zijn opleiding als werktuigbouwkundige toch in het bedrijf te komen. Daar komen nu de oplossingen vandaan.

 

Techniek gaat jullie helpen?

“Wij zien de koeien als onze werknemers en daar moet je goed voor zorgen”, zo stelt Gert, “dus creëren wij zoveel mogelijk de omstandigheden voor natuurlijk gedrag. Dat zag je al aan de familiekudde en de gehoornde dieren. Kalfjes worden door hun moeder opgevoed, zo leren ze omgaan met wilde planten. Maar de geleiding van de grazers in de natuurgebieden kan veel beter. De dieren zijn door de rasters beperkt in hun beweging waardoor ze niet altijd in staat zijn om conflicten te vermijden. Het wisselen van weidegronden veroorzaakt bovendien stress bij de dieren.”

 

Kijk, daar had Lina het dus over in haar nieuwsbrief: de halsband! Om te beginnen zijn de buitengrenzen van de weidegronden via de satelliet ingevoerd en er zijn een veertigtal koeienhalsbanden met zendertjes aangeschaft. Gert en Wim toveren beiden een Googlemapsbeeld tevoorschijn op hun telefoon met de contouren van het actuele weidegebied. We zijn realtime getuige van de positie van de dieren. Een uitbreker is voortaan direct getraceerd!

Glinsterende ogen nu: “De mogelijkheden zijn fascinerend. We kunnen delen van de weide op onze smartphone openzetten of afsluiten zonder dat we de runderen hoeven op te jagen, in te laden, rasters verplaatsen…”

 

Hoe dan?

Koeien leren snel. Met pieptoontjes in hun zender worden ze gewaarschuwd dat ze verboden terrein naderen. De signalen worden sterker naarmate ze dichter bij de ingestelde grens komen. Eenmaal geleerd kennen ze het kunstje. Zo worden ze geleidelijk verkast om de graasdruk te verspreiden. Het beheer van de kudde lijkt er veel eenvoudiger mee te worden. De heren hebben er zichtbaar plezier in, maar het boerenoog blijft altijd nodig.

Meer weten: www.deregteheijden.nl

   

Afb: Natuurbegrazing met halsbandzenders maakt systematisch beheer mogelijk  (Foto’s: De Regte Heijden))

 

Onderscheiding familie Linschoten

Wij wisten natuurlijk allang dat de familie Linschoten hun bijzondere bedrijf voert, met ontzag voor natuur en met grote toewijding en vindingrijkheid. Bang om uit de pas te lopen zijn ze niet.

 

Dat is geen gemakkelijke keuze. Daar heb je visie voor nodig en creativiteit en vertrouwen. Dat rotsvaste vertrouwen in de toekomst en dat het anders kan, dat hebben Frank en Yvonne op de jeugd overgebracht. En het wordt gezien!

 

Corné Linschoten en Shannon Tempels

 

zijn ter gelegenheid van het Symposium Biodiversiteit & Leefgebieden

op 3 december te ‘s Hertogenbosch

 onderscheiden als beheerder van het jaar 2025

 

Van harte proficiat!

 

 

Brabant zet boekweit opnieuw op de kaart

Boekweit is terug in Brabant. Waar het gewas vroeger vijf eeuwen lang hét beeld bepaalde van de zandgronden, verdween het rond 1900 bijna volledig uit Nederland. Nu groeit de belangstelling weer snel: boekweit past perfect bij de huidige landbouwtransitie.

Het gewas vraagt nauwelijks bemesting, heeft geen gewasbeschermingsmiddelen nodig, onderdrukt onkruid, trekt massaal insecten aan en levert bovendien een redelijk saldo op. En niet onbelangrijk: Nederland importeert jaarlijks voor 60–70 miljoen euro aan gepelde boekweit. Daar ligt dus een duidelijke kans voor de Brabantse boer.

 

Twee lijnen

In 2024 is een eerste stap gezet. Binnen een samenwerking van De Beersche Hoeve, de Boekweitcoöperatie en Coöperatie Odin is het Brabantse boekweitaandeel opnieuw in beweging gebracht. Twee lijnen staan daarbij centraal: de veredeling van het landras Brabantse Grijze Zandboekweit en de regionale vermeerdering van het ras Drushina.

 

Brabantse Grijze zandboekweit: een oud landras krijgt toekomst

De Brabantse Grijze Zandboekweit is een historisch gewas dat eeuwenlang het standaardras was op de droge zandgronden. Het zaad is opvallend klein, glad en grijs van kleur. In 2024 is het oude uitgangsmateriaal opgeschoond en voor het eerst opnieuw gezaaid. Daarbij bleek dat het ras, ondanks jarenlange verwaarlozing opvallend veel groeikracht heeft en qua opbrengst niet onderdoet voor moderne rassen. De planten worden wel hoger en groeien vegetatiever, maar zetten goed zaad en tonen een sterke vitaliteit.

 

Selectie

Tegelijkertijd is duidelijk dat het ras nog doorontwikkeld moet worden voordat het aantrekkelijk én uniform genoeg is voor moderne akkerbouw. Daarom is in 2025 gestart met een populatieveredelingsprogramma. Op De Beersche Hoeve worden selectiestroken aangelegd waarin wordt geselecteerd op o.a.:

  • Snellere en gelijkmatigere afrijping
  • Optimale bloeicyclus en efficiëntere zaadzetting
  • Uniformiteit
  • Afwezigheid van vervuiling met F. tataricum

 

Registratie

Daarnaast lopen er dit jaar rassenvergelijkingen met tien internationale referentierassen om alle eigenschappen goed te documenteren. Die gegevens zijn nodig voor een officiële ras-aanmelding bij het CPVO, waarmee de Brabantse Grijze zandboekweit het eerste Nederlandse geregistreerde boekweit ras moet worden.

 

Aantrekkelijk gewas

Boeren die al vaker boekweit hebben geteeld noemen vooral deze voordelen:

  • Lage teeltkosten: geen kunstmest, geen bestrijdingsmiddelen
  • Goede opbrengsten bij droogte
  • Goede markt door vervanging van importboekweit
  • Sterke rol in biodiversiteit (veel insecten, hoge ecologische waarde).

Met een opbrengst van 1,8–2,5 ton/ha en een afzetprijs van €1/kg (bio) en €0,75/kg (gangbaar) voor boekweit kan boekweit in veel rotaties een aantrekkelijk rustgewas zijn.

 

Brabantse Grijze als Streekproduct

Met voldoende selectie en vermeerdering kan de Brabantse Grijze vanaf 2027–2028 als volwaardig teeltras beschikbaar komen. Daarmee ontstaat een uniek streekproduct, met potentie voor bakkers, molenaars, horeca en korte ketens.

 

Teeltbegeleiding

Omdat de Brabantse Grijze nog niet commercieel beschikbaar is, wordt tegelijkertijd ingezet op het huidige standaardras Drushina. Dat ras presteert goed, heeft een redelijk uniforme afrijping en laat zich makkelijk oogsten. De vraag naar Nederlandse boekweit groeit, maar zaad wordt nog grotendeels geïmporteerd. Daarom werkt het project aan een regionaal netwerk van Brabantse telers die Drushina-vermeerdering op zich nemen.

  • In 2026 wordt gestart met ongeveer 15 ha Drushina bij Brabantse bedrijven. In 2027 moet dat doorgroeien naar circa 30 ha en in 2028 richting 75 ha.
  • Boeren krijgen begeleiding rond teelt, oogst en schoning, en kunnen deelnemen aan open velddagen waar ervaringen worden uitgewisseld.

 

Samen bouwen aan een nieuwe Brabantse teelt

Het uiteindelijke doel is duidelijk: Brabant weer als boekweitprovincie op de kaart zetten. Niet nostalgisch, maar toekomstgericht. De sector werkt toe naar:

  • een eigen Brabants ras dat past bij de zandgronden
  • een regionale teeltketen van zaad, teelt, schoning en verwerking
  • nieuwe streekproducten zoals (pannenkoeken)meel, grutten, balkenbrij, bier en honing
  • een stevig areaal van minimaal 75 ha in 2028 en verdere groei daarna

Boeren die willen instappen, klein of groot, zijn welkom. Het gewas past uitstekend in biologische én gangbare rotaties, is robuust, biodivers en economisch interessant. En het levert velden op die, zoals Van Gogh al schreef, “heerlijk wit in bloei staan”.

 

Voor meer informatie kan je een email sturen naar info@debeerschehoeve.nl

* Artikel aangereikt door Teun Luijten

        

Herkenbaar hoekig zaad, zaailing en bloeiende plant, boekweit in verschillende stadia (Foto’s: De Beersche Hoeve)

Boerenpoort, een warm welkom in het buitengebied

Boerenerven in Kempenland vertonen steeds meer diversiteit. Naast schaalvergroting zien we op andere bedrijven juist verbreding aan de basis. Die verbrede bedrijven beginnen de weg naar het publiek te vinden. Naast agrarisch natuurbeheer blijken in Kempenland de kinderopvang of de zorg goede partners en steeds vaker kunnen particulieren op datzelfde erf mooie streekproducten kopen, rechtstreeks van de boer. 

 

Wegstalletjes, versautomaten, ijsco’s, camperplekken, pluktuinen,  boerderijwinkels…zeker in het oogstseizoen puilen de fietstassen uit van de verse boerderijproducten. Het moderne gemengd bedrijf leent zich goed voor dergelijke combinaties. Wandelaars en fietsers worden verwelkomd, soms met het spreekwoordelijke kopje koffie. Dan is een praatje natuurlijk zo gemaakt.

 

Wegwijs in het woud der verwachting

Op het Kempische platteland kan een mens tot rust komen. Wandelen en fietsen zijn favoriet. Men bereidt zich goed voor: routes worden vooraf uitgezet. Men wenst beleving en vedieping. Het boerenerf kan een gastvrije aanlegplek worden. Wat kun je nog meer bieden met lokaal erfgoed en verhalen?

 

Boerenpoorten

Van Gogh Nationaal Park komt in Best met een pilot voor het initiatief ‘Boerenpoort’. Hier geen groots opgezette toeristische poorten, maar gevarieerde bedrijven, die elkaar aanvullen en versterken, als schakels in een ketting. Het doel is om ‘recreatie, gezondheid en biodiversiteit te verbinden aan het boerenerf’. Kenmerken zijn dichtbij, duurzaam en laagdrempeligheid. Zo is er ook altijd een aansluiting op het wandelroutestelsel. Dit kunnen wij in Kempenland natuurlijk ook!

Lees meer: Klik Hier!

De korte keten met Brabants Streekgoed, iets voor jou?

Een bloemrijke akkerrand, een gezonde bodem, tijd voor vakmanschap, het lijkt soms vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Steeds meer boeren willen….. wel met zorg boeren, maar lopen aan tegen een systeem waarin die zorg niet wordt meegerekend in de prijs van voedsel. Brabants Streekgoed wil dat veranderen.

‘Brabants Streekgoed’ is als coöperatie opgezet om het voor boeren mogelijk te maken om hun producten rechtstreeks te verkopen aan klanten in de buurt: zonder tussenhandel, en met ruimte om zelf de prijs te bepalen. Zo blijft een eerlijker deel van de opbrengst bij de boer. En juist dat verschil maakt veel mogelijk: investeren in bodemleven, biodiversiteit en ambacht. Tegelijkertijd krijgen consumenten beter zicht op waar hun eten vandaan komt.

 

Lokale producten met een gezicht

Brabants Streekgoed brengt het verhaal van Brabantse boeren en makers dichterbij. Van kaas van de boerderij tot jam van lokale fruitverwerkers: elk product vertelt iets over herkomst, vakmanschap en zorg voor de streek. Zo wordt voedsel weer transparant met een gezicht, een verhaal en een waarde die verder gaat dan de prijs op het etiket. De producten vinden hun weg naar consumenten én naar bedrijven zoals boerderijwinkels, horecazaken en organisaties die kiezen voor lokaal, eerlijk en smaakvol eten. Zo ontstaat een netwerk waarin zowel boeren als klanten bijdragen aan een kortere, gezondere en toekomstbestendige voedselketen. Wat betekent dat in de praktijk voor boeren?

  •  Je staat als boer met je producten in een online bestelomgeving, zichtbaar voor horeca, zorg en consument in de regio
  •  Afnemers kunnen rechtstreeks bij jou (of jullie als groep) bestellen, zonder tussenhandel of ingewikkelde contracten.
  •  Logistiek? Die wordt gebundeld via een gekoelde hub in Udenhout. Lever één keer (of wij komen het ophalen), en wij zorgen dat het op de goede plek komt.
  •  Administratie? Het platform regelt de facturen en geeft inzicht in je verkoop.
  •  En jij? Jij bepaalt zelf wat je aanbiedt en voor welke prijs.

 

Samen werken aan een toekomstbestendig landschap

Eerlijke prijzen zorgen niet alleen voor een beter inkomen, maar ook voor een sterker en groener platteland. Boeren die hun producten lokaal kunnen afzetten, hebben meer vrijheid om te kiezen voor duurzame teelt, natuurvriendelijke maatregelen en samenwerking met hun omgeving. Als het lokale verhaal er maar bij verteld wordt.

“Een korte keten is niet alleen een andere manier van verkopen”, zeggen boeren van Brabants Streekgoed. “Het is een manier om samen te bouwen aan een landschap dat leeft, met boeren die kunnen blijven boeren, en consumenten die weten wat ze eten.”

 

Op zoek naar boeren en consumenten

Meedoen of meer weten? We zien dat dit ook in jullie regio werkt! Met meer boeren, betere afstemming en samenwerking kunnen we dit verder laten groeien, zonder het kleinschalige karakter te verliezen. Brabants Streekgoed zoekt boeren, telers, makers en consumenten die samen willen bouwen aan een eerlijker voedselsysteem in Brabant. Ontdek meer op www.brabantsstreekgoed.nl .

Bijen-Bufferstroken in 2026 ook in het Van Gogh Nationaal Park!

Na het grote succes van de afgelopen jaren in West-Brabant, kunnen volgend jaar ook agrariërs uit het gebied van het Van Gogh Nationaal Park (VGNP) Bijen Bufferstroken aanleggen. Daarmee groeit het project uit tot een initiatief dat écht verschil maakt voor de biodiversiteit in Brabant.

 

Wat is een bijen-bufferstrook?

Met een meerjarig inheems bloemenzaadmengsel, dat speciaal is samengesteld voor Bijen en Bestuivers, maar ook voor het gewas, kan de verplichte bufferstrook een bloeiend lint vol leven worden.

 

Waarom is de inzet voor bestuivers zo belangrijk

Wilde bijen en andere bestuivers zijn onmisbaar voor onze voedselvoorziening en biodiversiteit. Meer dan 75% van onze voedselgewassen is afhankelijk van bestuiving. Voor wilde planten in de natuur is dat zelfs meer dan 85%. Omdat insecten aan de basis van de voedselketen staan zijn ze ook voor de biodiversiteit van kardinaal belang.

 

194 km!!!

Helaas nemen de aantallen bestuivers al decennia af door o.a. verlies aan leefgebied. Daarom zet Bijenlandschap West-Brabant zich sinds 2018 actief in om bestuivers te helpen. Meer dan 40 organisaties – waaronder overheden, bedrijven, onderwijsinstellingen, agrariërs, Brabants Landschap en natuurverenigingen – werken samen aan een bij vriendelijker West-Brabant.

In 2024 werd in West-Brabant al voor 154 kilometer aan bloemenzaden verstrekt en in 2025 zelfs voor 194 kilometer. Een prachtige groei. Hopelijk kunnen we dit in 2026 verdubbelen!

 

Natuurlijke plaagbestrijding

Bij de samenstelling van het mengsel is zorgvuldig gekeken naar planten die aantrekkelijk zijn voor bijen en bestuivers. Maar men keek ook naar de bijdrage aan natuurlijke plaagbestrijding in het gewas ernaast. Het mengsel mag natuurlijk geen waardplanten van ziekten bevatten. Met bijenbufferstroken helpen we bijen en bestuivers én we versterken het landschap. Samen zorgen we voor meer kleur, meer natuur en meer bijen in Brabant.

 

Afstemming op verschillende teelten.

Met Bijen Bufferstroken ontstaat een voedselrijke omgeving waarin bijen en andere bestuivers zich kunnen voeden en voortplanten. Dat is goed voor de natuur én gunstig voor de agrarische sector.

Er zijn vijf verschillende bloemenmengsels ontwikkeld. Voor melkveehouders is het mengsel voor de maïsteelt interessant maar ook voor ander bouwland zijn er mengsels:

  • fruitteelt
  • boomkwekerij
  • akkerbouw zonder peulvruchten
  • akkerbouw met peulvruchten
  • maïsteelt

 

Doe mee in 2026!

Voor agrarische bedrijven in West-Brabant en het Van Gogh Nationaal Park zijn de bloemenmengsels ook in 2026 kosteloos beschikbaar, dankzij bijdragen van de Provincie Noord-Brabant, Rabobank en Waterschappen.

 

Aanmelden kan vanaf half januari 2026 via www.bijenlandschapwestbrabant.nl.

Let op: er is een beperkte hoeveelheid bloemenmengsels beschikbaar – dus meldt u tijdig aan!

 

Sterke groei ANLb

Het ANLb wordt gezien als een belangrijk instrument voor het versterken van de relatie tussen landbouw, landschap en natuur. Welke ontwikkelingen zien we?

 

De rapportage ‘Natuur in Nederland’ (ministerie van LVVN en de provinciale organisaties IPO en BIJ12) meldt dat de oppervlakte agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) in Nederland in 2024 is toegenomen met ruim 5.000 hectare ten opzichte van 2023.

Afname agrarisch grasland

Het oppervlak agrarisch grasland is in de periode 2016 tot en met 2023 gedaald met 45.700 ha, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dit is een afname van 5 procent. Agrarisch (en overig) grasland is voor een deel omgezet naar bebouwing en akker- en tuinbouwgebied, maar ook gedeeltelijk veranderd in natuurlijk grasland door uitbreiding van het natuur- en landschapsbeheer. Het oppervlak (half)natuurlijk grasland, bijvoorbeeld in agrarisch natuurbeheer, is in de periode 2016 tot 2023 met 25.500 hectare toegenomen.

Nog niet uit de gevarenzone

Ten opzichte van de vorige Vogel- en Habitatrichtlijn-rapportages is het aantal vogelsoorten dat een positieve populatietrend laat zien gestegen. Tegelijkertijd zijn 88 procent van de habitattypen en 60 procent van de soorten van de Habitatrichtlijn nog in een ongunstige staat van instandhouding.

De zesjaarlijkse rapportage van de Vogel- en Habitatrichtlijn spreekt van een beeld vergelijkbaar met 2019. ‘Voor bepaalde vogels, Habitatrichtlijnsoorten en habitattypen zijn positieve ontwikkelingen zichtbaar, maar gemiddeld genomen gaat het niet goed met de onder de richtlijn beschermde natuur.’

Lees meer: Klik hier!

 (bron: Nieuwe Oogst 2025 12 11)