Tag Archief van: water

De watertransitie: van uitdaging naar kans voor de landbouw

Extremen zoals langdurige droogte, piekbuien en veranderende grondwaterstanden maken duidelijk dat het huidige watersysteem onder druk staat. De watertransitie wordt steeds relevanter. Voor boeren in de Kempen betekent dit niet alleen een uitdaging, maar ook een kans om toekomstbestendig te ondernemen.

Waarom watertransitie?

De afgelopen jaren hebben we gezien dat water niet meer vanzelfsprekend is. In droge zomers kampen we met beregeningsverboden en opbrengstverlies, terwijl hevige regenval juist weer leidt tot wateroverlast en uitspoeling van nutriënten. Goed waterbeheer bepaalt in belangrijke mate de opbrengst, bodemkwaliteit en bedrijfszekerheid. De watertransitie richt zich op een beter evenwicht: water vasthouden wanneer het kan, en afvoeren wanneer het moet. Voor agrariërs is dit direct relevant.

Wat betekent dit voor boeren?

De watertransitie vraagt om een andere manier van denken én werken. Enkele belangrijke ontwikkelingen die ook voor jou van belang kunnen zijn:

  • Water vasthouden op eigen perceel
    Door sloten minder snel af te laten voeren, stuwen te plaatsen of peilen te verhogen, blijft water langer beschikbaar voor gewassen.
  • Bodem als spons
    Investeren in organische stof en bodemstructuur zorgt ervoor dat de bodem meer water kan opnemen en vasthouden.
  • Slimmer omgaan met drainage en beregening
    Regelbare drainage en efficiënte beregeningstechnieken helpen om water beter te benutten.
  • Samenwerking in het gebied
    Water stopt niet bij perceelsgrenzen. Zoek de samenwerken met buren, waterschap en terreinbeheerders.

Kansen voor de bedrijfsvoering

Ondernemen is kansen scheppen en benutten. Hoewel aanpassingen soms investeringen vragen, biedt de watertransitie ook kansen voor de toekomsat:

  • Stabielere opbrengsten door minder afhankelijkheid van extreem weer
  • Betere bodemkwaliteit en daarmee duurzamere productie
  • Minder uitspoeling van nutriënten, wat zowel economisch als ecologisch voordelen heeft
  • Nieuwe verdienmodellen, bijvoorbeeld via vergoedingen voor ecosysteemdiensten of vanuit de watertransitie voor waterberging

Rol van ANV Kempenland

ANV Kempenland kan hierin een verbindende rol spelen. Door kennis te delen, pilots te organiseren en samenwerking te stimuleren, kunnen we samen stappen zetten richting een robuuster watersysteem.

Daarnaast kan de vereniging boeren ondersteunen bij:

  • het uitwisselen van praktijkervaringen
  • het vinden van subsidiemogelijkheden
  • het opzetten van gebiedsgerichte initiatieven. Hiervoor hebben we als ANV Kempenland het plan “Circulair peilgestuurde drainage met retentiebekken” ontwikkeld. Hierbij wordt (gezuiverd) water uit de bebouwde omgeving of van het bouwblok opgeslagen om gebruikt te worden in droge periodes. Inzet van het vullen van de opslag tijdens natte periodes kan een optie zijn. Met een leverancier van drainagesystemen is het plan doorgesproken en volgens hen is het technisch uitvoerbaar. Mocht u interesse hebben en meer willen weten over dit plan, dan komen wij dit graag toelichten: info@anvkempenland.nl

Samen vooruit

De watertransitie is geen keuze, maar een noodzaak. Door als agrariërs actief mee te denken en te doen, houden we grip op onze bedrijfsvoering én dragen we bij aan een toekomstbestendig landschap in de Kempen. Juist door lokaal samen te werken, kunnen we van deze uitdaging een kans maken.

 

Poelentocht met verrassingen, 9 juni, 10.00u

Zin in een korte afwisselende wandeling op tweede pinksterdag? In de ecologische verbindingszone (EVZ) langs De Run bloeien de kruiden nu prachtig. De Runboeren laten weer graag een stukje van hun natuurbeheer langs de stroom aan je zien. Trek je wandelschoenen of je laarzen aan en ga met ons mee. Er staat koffie, thee en limonade voor je klaar en je wordt er zelfs weer wat wijzer van.

Wat leeft er in de poelen langs het riviertje De Run? Hoe zit het met de waterkwaliteit? Waarom zit er geen vis in? Wat levert de ecologische verbindingszone op voor de natuur? Hoe kijken de Runboeren naar hun beheertaak?

Natuurbeheer door boeren

De EVZ ligt er niet voor niets. Zij verbindt de Cartierheide met het Dommeldal zodat insecten en kleine dieren zich kunnen verplaatsen. Zeven jaren na de eerste aanleg zijn de poelen nu tot rust gekomen. Er zijn waterplanten, riet, een oeverzone, er is wat ruigte. Maar de poelen mogen niet dichtgroeien. De Runboeren en ANV Kempenland nodigden deskundigen uit om samen te kijken hoe de poelen erbij liggen en wat er nodig is. IVN, Weidevogelvereniging Reusel De Mierden en Waterschap De Dommel sturen ons elk een specialist die dat met ons gaat bekijken. Extra interessant nu het GOB natuurbeheer door boeren propageert (klik hier) …Leuk als jij erbij wil zijn!

Ook leuk voor kinderen

Neem je kids mee, want zij zullen een ritje met de huifkar best waarderen. Die brengt ons van de ijsbrouwerij naar het beginpunt aan de Eerdbrand en van daaruit lopen we terug naar de Berkterbeemden. Een kleine 3 km. Niet al te ver dus, maar net genoeg om een indruk te krijgen van de betekenis van deze EVZ.

Schepnetjes en proefjes

Onderweg mag je een keertje scheppen in de poel en er worden onderzoeksproefjes gedaan. Tref jij een libellelarve, een watertor of een salamander? Is dat water echt wel zo schoon als de boeren ons vertellen? Je bent van harte welkom en voor de liefhebber is er een ijsje na afloop. Brave hondjes mogen mee, maar wel aangelijnd.

  • Maandag 9 juni, 10.00u
  • Start: Koetje Kaat, Berkterbeemden 10, Bergeijk

 

* Deze publieksactie was niet mogelijk geweest zonder de medewerking van de gemeenten Bergeijk en Eersel, ANV Kempenland en De Runboeren.

Afb: Dagelijkse monitoring doen de boeren zelf (Foto: N. Klaasen)

Afb: De EVZ is ook ingericht voor wandelaars (Foto: N. Klaasen)

 

 

Uitnodiging voorjaarswandeling De Run

De voorjaarswandeling langs de Run is een jaarlijks evenement waar jong en oud voor uitloopt. Ook dit jaar gaan we weer van start bij Koetje Kaat. Let op: de huifkar naar het beginpunt vertrekt om 10.00u. Kom liefst op de fiets ivm parkeren, want er is beperkt plaats.

Verbinding

De bovenloop van het beekje De Run is ingericht als Ecologische Verbindingszone (EVZ). Een smalle strook voormalige landbouwgrond functioneert inmiddels al zo’n vijf jaar als veilige route voor kleine zoogdieren, amfibieën, insecten en wilde planten. Zo kunnen zij zich door het boerenland verplaatsen van de Landschotse Heide en De Boksheide naar het Dommeldal. Door genenuitwisseling kan de populatie gezond en vitaal blijven.

Beheer door boeren

Natuurontwikkeling op landbouwgrond is niet vanzelfsprekend. Enerzijds is de grond voor de landbouw vruchtbaar gemaakt, terwijl wilde vegetatie juist veel rijker bloeit op arme grond. Daar is tijd en verschraling voor nodig.

Anderzijds vraagt natuurbeheer specifieke kennis en vaardigheden. Het mag dan dicht tegen landbouw aanliggen, toch is het een ander vak. Maar dat kun je leren! Een ecologisch adviesbureau en de regionale Agrarische Natuurvereniging mochten de begeleiding verzorgen. De aanliggende boeren besloten samen met de gemeenten Bergeijk en Eersel een overeenkomst te sluiten voor het beheer van deze natte natuurstrook.

Ontwikkeling op de voet gevolgd

Met regelmaat is de stand van ontwikkeling opgenomen. Daarbij worden alle waargenomen soorten genoteerd met de aantallen. Na langjarige waarnemingen kun je trends aflezen. Naar verwachting zullen bepaalde soorten zich hier goed gaan voelen en zich gaan vestigen. Vanaf dit jaar neemt IVN Veldhoven de monitoring voor haar rekening. Meten is Weten!

Ga je mee?

De huifkar brengt de wandelaars naar het beginpunt. Van daaruit volg je De Run, terug naar Koetje Kaat. Wie verder wil kan De Run nog een eindje volgen, dan kom je met een lusje op dezelfde plek terug.

Voor wandelaars is er bij aankomst iets te drinken en na afloop wacht een lekker ijsje.

Wanneer: zondag 26 mei om 10.00u

Waar: IJsbrouwerij Koetje Kaat, Berkterbeemden 10, Bergeijk

Zorg voor stevige wandelschoenen of laarzen!

Info: info@anvkempenland.nl

Afb: De vegetatie stond er begin mei al prachtig bij. (Foto: M. Leesberg)